Udane rozpoczęcie misji Celeste. Satelity będą pracować dla systemu Galileo
Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) poczyniła znaczący krok w kierunku realizacji europejskich planów dotyczących stworzenia bardziej niezawodnego systemu nawigacji satelitarnej. Pierwsze dwa satelity w ramach misji demonstracyjnej Celeste wystartowały pod koniec marca z Nowej Zelandii na pokładzie rakiety Electron firmy Rocket Lab.
Ich zadaniem jest rozpoczęcie testów uzupełniającej warstwy satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiej dla systemu Galileo.
Dwa satelity – zbudowane odpowiednio przez firmy GMV i Thales Alenia Space – zostały wystrzelone o godz. 10:14 czasu środkowoeuropejskiego (CET) i odłączyły się od rakiety nośnej około godziny później. Oznacza to początek ich wczesnej fazy operacyjnej, podczas której centrum kontroli misji przygotowuje je do funkcjonowania na orbicie.
Będzie docelowo 11 statków kosmicznych na orbicie
Oba satelity zweryfikują podstawowe technologie oraz nowe sygnały i możliwości usługowe, a także wprowadzą do użytku wymagane częstotliwości w paśmie L i S na potrzeby fazy operacyjnej misji, zgodnie z przepisami Międzynarodowej Unii Telekomunikacyjnej. Dodatkowe starty w 2027 r. doprowadzą do pełnej konfiguracji misji, obejmującej 11 statków kosmicznych na orbicie, oferujących szeroki zakres możliwości eksperymentalnych w różnych pasmach częstotliwości, środowiskach użytkowników i zastosowaniach.
– Dzięki tej misji odkrywamy nowe horyzonty w dziedzinie nawigacji satelitarnej. Celeste pokaże, w jaki sposób konstelacja satelitów nawigacyjnych na niskiej orbicie okołoziemskiej może uzupełniać obecny europejski system Galileo działający na średniej orbicie okołoziemskiej – powiedział dyrektor generalny ESA Josef Aschbacher.
Według niego Celeste była jedną z pierwszych misji ESA, w której zastosowano podejście do rozwoju inspirowane koncepcją New Space, umożliwiające szybsze i bardziej elastyczne wdrażanie satelitów oraz rozwiązań technicznych, a ostatecznie zapewniające Europie pozycję lidera innowacji w dziedzinie nawigacji satelitarnej.
– W ciągu ostatnich dwóch dekad nawigacja satelitarna stała się integralną częścią naszego społeczeństwa. Galileo i EGNOS są dziś europejskim sukcesem, napędzającym nasze społeczeństwo, generującym wzrost gospodarczy, a jednocześnie zapewniającym naszą niezależność i bezpieczeństwo. Dzięki Celeste ESA gwarantuje, że Europa pozostanie pionierem innowacji w dziedzinie pozycjonowania, nawigacji i pomiaru czasu. Misja ta pokaże, w jaki sposób dodatkowa warstwa na niskiej orbicie okołoziemskiej może wzbogacić obecne europejskie systemy nawigacyjne, czyniąc je bardziej odpornymi, solidniejszymi i zdolnymi do świadczenia zupełnie nowych usług – powiedział Francisco-Javier Benedicto Ruiz, dyrektor ds. nawigacji w ESA.
Dzięki lotowi bliżej Ziemi satelita Celeste zapewnia możliwość uzyskania silniejszych sygnałów i dostępu do nowych częstotliwości. Misja ta stworzy platformę testową na orbicie dla szerokiego zakresu zastosowań, takich jak ulepszone możliwości nawigacyjne dla pojazdów autonomicznych, transportu kolejowego, morskiego i lotniczego, zwiększona dostępność sygnału w miejskich kanionach oraz odległych regionach polarnych i arktycznych, usprawniona lokalizacja i komunikacja ze służbami ratowniczymi podczas katastrof, śledzenie urządzeń podłączonych do sieci oraz zastosowania w ramach Internetu rzeczy, a nawet nawigacja wewnątrz budynków.
Po zakończeniu działań demonstracyjnych faza przygotowawcza Celeste na orbicie (IOP), w pełni wspierana przez państwa członkowskie ESA podczas CM25, wykorzysta potencjał europejskiego przemysłu do walidacji technologii na orbicie i budowy infrastruktury przedoperacyjnej. Ostatecznie wyniki misji Celeste przygotują europejski przemysł i wesprą decyzję Unii Europejskiej dotyczącą ustanowienia operacyjnej warstwy nawigacyjnej na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO), uzupełniającej Galileo i EGNOS, obecne europejskie systemy pozycjonowania, nawigacji i pomiaru czasu.
Misja Celeste to inicjatywa ESA w zakresie LEO-PNT (pozycjonowanie, nawigacja i synchronizacja czasu na niskiej orbicie okołoziemskiej), która obecnie znajduje się w fazie demonstracji orbitalnej. W ramach tej pierwszej fazy wykorzystana zostanie konstelacja demonstracyjna składająca się z 11 satelitów, które będą krążyć na niskiej orbicie okołoziemskiej w celu przetestowania innowacyjnych sygnałów w różnych pasmach częstotliwości. Jej celem jest rozwój koncepcji nawigacji satelitarnej w celu zapewnienia niezawodnych usług pozycjonowania, nawigacji i synchronizacji czasu.
Faza demonstracji na orbicie misji Celeste została zatwierdzona podczas posiedzenia Rady ESA na szczeblu ministerialnym w 2022 r. Flota jest tworzona w ramach dwóch równoległych kontraktów, z których jeden jest prowadzony przez GMV (ES) z OHB (DE) jako głównym partnerem, a drugi przez Thales Alenia Space (FR) jako głównego wykonawcę oraz Thales Alenia Space (IT) jako podmiot odpowiedzialny za segment kosmiczny. W skład obu konsorcjów wchodzi ponad 50 podmiotów z ponad 14 krajów europejskich.
Projekt Celeste został dodatkowo rozszerzony podczas posiedzenia Rady Ministerialnej ESA w 2025 r. (CM25) w celu wdrożenia kolejnego etapu: fazy przygotowawczej LEO-PNT na orbicie.
Celeste przyczynia się również do realizacji jednego z trzech głównych filarów nowej inicjatywy ESA „European Resilience from Space” (ERS), zatwierdzonej podczas CM25. ERS odpowiada na kluczowe potrzeby państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i odporności, kładąc jednocześnie podwaliny pod przyszłe europejskie strategiczne zdolności kosmiczne.
Źródło: ESA
Czytaj też: NASA wybiera Intuitive Machines do dostarczenia na Księżyc sprzętu naukowego i technologicznego
Grafika tytułowa: Allison Saeng / Unsplash
