Psy zostały udomowione znacznie wcześniej niż sądzono. Nowe badania

Naukowcy z Uniwersytetu Oksfordzkiego uczestniczyli w przełomowych badaniach, które dostarczyły najstarszych jak dotąd genetycznych dowodów potwierdzających istnienie psów.

Dzięki analizie starożytnego DNA badacze zidentyfikowali szczątki psów na stanowiskach archeologicznych z późnego górnego paleolitu, datowanych na około 16–14 tysięcy lat temu. To znacząco wcześniej niż dotychczas najstarsze potwierdzone ślady genetyczne, sięgające około 10 900 lat.

Międzynarodowy zespół, obejmujący ekspertów z 17 instytucji, przeanalizował materiał kostny z różnych regionów Europy i Anatolii. Wyniki wskazują, że psy były szeroko rozpowszechnione już co najmniej 14 tysięcy lat temu w czasach, gdy wszystkie społeczności ludzkie funkcjonowały jeszcze jako łowcy-zbieracze, a rolnictwo nie istniało.

Od dawna wiadomo, że psy wywodzą się od populacji wilków szarych, a proces ich udomowienia prawdopodobnie rozpoczął się pod koniec ostatniej epoki lodowcowej. Dotychczas jednak brakowało jednoznacznych dowodów genetycznych z okresu poprzedzającego rozwój rolnictwa. Wczesne stadia udomowienia pozostają szczególnie trudne do uchwycenia, szkielety psów i wilków były wówczas niemal nie do odróżnienia, a zmiany behawioralne nie pozostawiają śladów w materiale archeologicznym.

W przeciwieństwie do wcześniejszych badań, które opierały się głównie na fragmentarycznych sekwencjach DNA i analizie morfologii kości, tym razem naukowcy zrekonstruowali pełne genomy na podstawie próbek ze stanowisk archeologicznych. Wśród nich znalazły się m.in. Pınarbaşı w dzisiejszej Turcji (ok. 15 800 lat temu), jaskinia Gough’s Cave w Wielkiej Brytanii (ok. 14 300 lat temu) oraz dwa stanowiska mezolityczne w Serbii (datowane na okres od 11 500 do 7 900 lat temu oraz ok. 8 900 lat temu). Uzyskane dane porównano z genomami ponad tysiąca współczesnych i starożytnych psów oraz wilków z całego świata.

Psy były już blisko człowieka znacznie wcześniej niż myślano

Analizy jednoznacznie potwierdziły, że badane szczątki należały do psów, a nie wilków, oraz że zwierzęta te były już szeroko rozpowszechnione w zachodniej Eurazji co najmniej 14 300 lat temu.

– Nasze odkrycie nie tylko przesuwa najwcześniejsze bezpośrednie dowody obecności psów o około 5 tysięcy lat wstecz, ale także pokazuje, że psy i wilki były już wyraźnie odrębnymi populacjami, zarówno biologicznie, jak i w relacjach z ludźmi, co najmniej 16 tysięcy lat temu – powiedział dr Lachie Scarsbrook z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Oksfordzkiego.

Wyniki sugerują, że proces udomowienia psów rozpoczął się jeszcze w czasie ostatniej epoki lodowcowej, na długo przed pojawieniem się rolnictwa i udomowienia innych gatunków, umacniając tym samym ich status najstarszego towarzysza człowieka.

Badanie opublikowano w czasopiśmie „Nature”.

Źródło: Uniwersytet Oksfordzki

Czytaj też: Wilki zabijają, a kruki zapamiętują gdzie. Nowe badanie w Parku Narodowym Yellowstone

Grafika tytułowa: Pauline Loroy / Unsplash