Tego się nie spodziewałeś! Rozgwiazdy mogą stać się nowym, cennym źródłem kwasów omega-3!
Naukowcy z Politechniki Duńskiej poszukują nowych, bardziej zrównoważonych źródeł kwasów omega-3, które są niezwykle ważne dla prawidłowego funkcjonowania serca, mózgu i komórek organizmu. Rosnące zapotrzebowanie na oleje rybie sprawia, że tradycyjne połowy przestają wystarczać, dlatego badacze sprawdzają, czy cenne tłuszcze można pozyskiwać z mniej oczywistych organizmów morskich – rozgwiazd oraz inwazyjnego gatunku ryby, babki czarnogębowej.
Innowacyjny projekt prowadzony pod kierunkiem Ann-Dorit Moltke Sørensen koncentruje się na wykorzystaniu gatunków, które obecnie są problemem dla środowiska lub występują w nadmiarze. Dzięki temu badania mogą przynieść podwójną korzyść: dostarczyć nowych źródeł wartościowych składników odżywczych i jednocześnie pomóc w ograniczaniu negatywnego wpływu gatunków inwazyjnych lub nadmiernie rozmnożonych organizmów morskich. Najbardziej obiecujące wyniki dotyczą rozgwiazd. Okazało się, że zawierają one duże ilości fosfolipidów, czyli szczególnej formy tłuszczów, z którymi związane są kwasy omega-3. Tego typu związki uznawane są za wyjątkowo wartościowe, ponieważ organizm człowieka może je łatwiej przyswajać niż kwasy omega-3 występujące w tradycyjnych tłuszczach rybnych.
Badacze opracowują również nowoczesną metodę pozyskiwania oleju, która może być bardziej przyjazna środowisku niż klasyczne technologie stosowane w przemyśle rybnym. Tradycyjna produkcja oleju rybiego wymaga bardzo wysokiej temperatury i dużego zużycia energii, a jednocześnie nie pozwala skutecznie odzyskiwać wszystkich cennych składników. Specjaliści z Politechniki Duńskiej wykorzystują natomiast ekstrakcję nadkrytycznym dwutlenkiem węgla. W tej technologii CO2 pod odpowiednim ciśnieniem i temperaturą zachowuje się jednocześnie jak gaz i ciecz, dzięki czemu może skutecznie przenikać przez materiał i wydobywać tłuszcze, w tym cenne fosfolipidy. Metoda ma kilka istotnych zalet. Proces odbywa się w niższych temperaturach i trwa krócej, co ogranicza zużycie energii oraz zmniejsza ryzyko uszkodzenia wartościowych składników odżywczych. Dodatkowo naukowcy planują w przyszłości odzyskiwać i ponownie wykorzystywać zarówno CO2, jak i etanol używany podczas ekstrakcji, co jeszcze bardziej zwiększyłoby ekologiczny charakter całego procesu.
Jak przenieść odkrycie na skalę przemysłową?
Choć technologia wymaga jeszcze dopracowania, badania już przyniosły cenne rezultaty. W warunkach laboratoryjnych udało się odzyskać wszystkie kwasy omega-3 obecne w materiale biologicznym. Obecnie największym wyzwaniem pozostaje przeniesienie tej skuteczności do większej, przemysłowej skali produkcji. Naukowcy są jednak przekonani, że odpowiednio zaprojektowane urządzenia pozwolą znacząco zwiększyć wydajność procesu. Znaczenie tych badań może być bardzo duże zarówno dla przemysłu spożywczego, jak i ochrony środowiska.
Opracowanie nowych źródeł omega-3 może zmniejszyć presję na tradycyjne połowy ryb, a jednocześnie zapewnić stabilny dostęp do składników ważnych dla zdrowia milionów ludzi. Projekt pokazuje również, że nowoczesna nauka coraz częściej szuka rozwiązań łączących potrzeby człowieka z troską o zasoby naturalne i bardziej zrównoważoną gospodarką.
Źródło: Politechnika Duńska
Czytaj też: To zderzenie zmieniło wszystko! Teleskop Hubble’a odkrył kosmiczny kataklizm w Drodze Mlecznej!
Grafika tytułowa: Hugo Carle / Unsplash
