Stres i bezsenność w kosmosie to koszmar. NASA testuje metodę, która może pomóc też na Ziemi!

Astronauci na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej pracują w nieziemskim środowisku, które jest niezwykle wymagające zarówno dla ciała, jak i umysłu. Zakłócony harmonogram, izolacja, obciążenie pracą, zmiany fizjologiczne i ekstremalne warunki mogą wpływać na samopoczucie i wydajność. W efekcie astronauci często zmagają się z podwyższonym poziomem stresu i problemami ze snem, co może mieć poważne konsekwencje dla ich bezpieczeństwa i sprawności.

Aby pomóc w ograniczeniu tych zagrożeń, naukowcy opracowali dwa protokoły relaksacji kierowanej, realizowane w formie krótkich sesji audio. Jeden z nich koncentruje się na redukcji stresu, a drugi ma wspierać lepszy sen. Podobne techniki przynosiły obiecujące rezultaty na Ziemi oraz w środowiskach analogowych do warunków kosmicznych. Ich skuteczność wymaga jednak bezpośredniego potwierdzenia w rzeczywistych warunkach, czyli w przestrzeni kosmicznej.

Astronauci subiektywnie oceniają wpływ sesji relaksacyjnych na swój sen i poziom stresu. Badanie opiera się jednak również na obiektywnych markerach fizjologicznych. Naukowcy monitorują sen i zmienność rytmu serca (HRV), analizują próbki śliny pod kątem biomarkerów związanych ze stresem, a także badają próbki włosów, które mogą wskazywać na długotrwałe narażenie na stres.

– Utrzymanie optymalnej formy w kosmosie to nie tylko odpowiednia higiena, odpowiednia ilość ruchu i odpowiednie odżywianie. Życie na orbicie jest wymagające, z napiętym harmonogramem, sporadycznymi przerwami w śnie i wyzwaniami mikrograwitacji, dlatego astronauci od dziesięcioleci wypracowują własne nawyki relaksacyjne i medytacyjne. W kosmosie, tak jak na Ziemi, utrzymanie optymalnej formy to czasem również wiedza, kiedy zwolnić i odetchnąć! – wyjaśnia astronautka ESA Sophie Adenot, która bierze udział w badaniu RelaxPro podczas swojej długoterminowej misji εpsilon.

Badanie pomoże przygotować przyszłe misje

Po lądowaniu naukowcy przeprowadzą dwa dni dodatkowego monitoringu w ramach badania RelaxPro. Obejmie on dalsze pobieranie próbek, wypełnianie kwestionariuszy oraz wywiad po locie.

Uzyskane informacje zwrotne mają pomóc w udoskonaleniu protokołu i dostosowaniu go do przyszłych misji długoterminowych. Celem jest zapewnienie astronautom wysokiej sprawności i bezpieczeństwa bez konieczności stosowania środków farmaceutycznych.

Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS) to znajdujące się na orbicie okołoziemskiej laboratorium badawcze, w którym astronauci prowadzą eksperymenty naukowe i wykonują prace związane z funkcjonowaniem człowieka oraz technologii w przestrzeni kosmicznej. Stacja jest środowiskiem mikrograwitacji, a jej załogi mieszkają i pracują na orbicie przez długie okresy. ISS jest także miejscem testowania rozwiązań, które mogą być wykorzystane podczas przyszłych misji kosmicznych.

Źródło: ESA

Czytaj też: To odpowiedź na dominację USA. Lider obrazowania SAR wraca na europejskie rakiety!

Grafika tytułowa: NASA / Unsplash