Niezwykłe odkrycie astronomów. Dysk Drogi Mlecznej mógł się kiedyś dosłownie odwrócić!
Droga Mleczna mogła w przeszłości przejść przez dramatyczną zmianę orientacji. Zespół astronomów z Durham University, wykorzystując superkomputerowe symulacje galaktyk podobnych do naszej, wykazał, że galaktyki z wolno rotującym halo gwiazdowym częściej doświadczały tak zwanego „przewrócenia dysku”, czyli zmiany jego orientacji o ponad 90 stopni.
Większość gwiazd Drogi Mlecznej znajduje się w jej płaskim, spiralnym dysku. Otacza go znacznie większe, ale dużo rzadsze halo gwiazdowe, złożone głównie z gwiazd, które powstały pierwotnie w mniejszych galaktykach, zanim zostały wchłonięte przez naszą galaktykę w wyniku kolejnych zderzeń. Obserwacje misji Gaia Europejskiej Agencji Kosmicznej pokazały, że halo gwiazdowe Drogi Mlecznej rotuje bardzo wolno, ale astronomowie do tej pory nie potrafili tego zjawiska wyjaśnić. Analizując ewolucję 25 galaktyk podobnych do Drogi Mlecznej w ramach symulacji kosmologicznych Auriga, badacze odkryli, że galaktyki o najwolniej rotującym halo gwiazdowym miały dwie wspólne cechy: przeszły poważne zderzenie czołowe z inną galaktyką oraz doświadczyły w swojej historii przewrócenia dysku.
Ślady dawnej kolizji z Gaia-Sausage-Enceladus
Wiadomo już, że Droga Mleczna zderzyła się w przeszłości czołowo z galaktyką karłowatą znaną jako Gaia-Sausage-Enceladus – wydarzenie to miało miejsce około 10–11 miliardów lat temu i było największym epizodem we wczesnej historii formowania się naszej galaktyki. Na tej podstawie naukowcy sądzą, że dysk Drogi Mlecznej najprawdopodobniej również się wtedy przewrócił. Oznaczałoby to, że większość gwiazd naszej galaktyki, być może również nasze Słońce, poruszała się niegdyś po zupełnie innych trajektoriach niż obecnie. Odkrycie dostarcza też pośrednich wskazówek na temat ruchu niewidzialnego halo ciemnej materii, ponieważ rotacja halo gwiazdowego okazała się ściśle powiązana z rotacją halo ciemnej materii.
Źródło: Royal Astronomical Society oraz Durham University
Czytaj też: Kosmos ujawnił przerażającą prawdę. Zdjęcia satelitarne pokazują skalę grabieży zabytków
Grafika tytułowa: Greg Rakozy / Unsplash
