Jak węże potrafią przetrwać bez jedzenia? Badanie naukowców z Portugalii
Węże od dawna fascynują naukowców swoją niezwykłą zdolnością do przetrwania wielu miesięcy bez jedzenia. Najnowsze badania międzynarodowego zespołu naukowców z Interdyscyplinarnego Centrum Badań Morskich i Środowiskowych oraz Uniwersytetu w Porto pokazują, że tajemnica tej wyjątkowej odporności może tkwić w utracie jednego z kluczowych hormonów odpowiedzialnych za odczuwanie głodu.
Portugalscy badacze ustalili, że węże w toku ewolucji utraciły gen odpowiedzialny za produkcję greliny – hormonu, który u większości kręgowców pobudza apetyt i pomaga regulować gospodarkę energetyczną organizmu. U ludzi i wielu innych zwierząt grelina odpowiada między innymi za uczucie głodu oraz kontrolę wykorzystania energii. W przypadku węży brak tego hormonu doprowadził jednak do wykształcenia zupełnie innych mechanizmów zarządzania energią.
Zdaniem naukowców utrata greliny pozwoliła wężom rozwinąć niezwykle skuteczny system magazynowania i oszczędnego wykorzystywania zapasów energetycznych. Dzięki temu gady te potrafią przetrwać bardzo długie okresy bez pożywienia, co daje im ogromną przewagę w środowiskach, gdzie dostęp do jedzenia bywa nieregularny i trudny do przewidzenia.
Badanie pokazuje również, że ewolucja nie zawsze polega na zdobywaniu nowych genów i funkcji. Czasami równie ważna okazuje się utrata istniejących mechanizmów, która może prowadzić do powstania całkowicie nowych przystosowań biologicznych. Odkrycie to pomaga lepiej zrozumieć, w jaki sposób organizmy radzą sobie w ekstremalnych warunkach i jak zmieniają swoje procesy metaboliczne, aby zwiększyć szanse na przetrwanie.
Wyniki badań wykraczają daleko poza świat gadów
Naukowcy podkreślają, że poznanie naturalnych mechanizmów regulacji apetytu i gospodarowania energią może w przyszłości pomóc w opracowaniu nowych metod leczenia chorób metabolicznych u ludzi. Dotyczy to przede wszystkim otyłości, cukrzycy oraz zaburzeń związanych z kontrolą łaknienia i przemianą materii.
Odkrycie stanowi ważny krok w badaniach nad funkcjonowaniem organizmu i pokazuje, że natura wciąż skrywa rozwiązania, które mogą inspirować nowoczesną medycynę. Analiza procesów zachodzących u zwierząt przystosowanych do ekstremalnych warunków życia może dostarczyć cennych wskazówek dotyczących zdrowia człowieka i przyszłych terapii metabolicznych.
Źródło: Universidade do Porto
Czytaj też: Innowacyjne urządzenie do produkcji ciepła, chłodu i energii elektrycznej już z patentem
Grafika tytułowa: Jan Kopřiva / Unsplash
