Nowe strategie walki z nowotworami. Naukowcy badają nowe związki chemiczne
Naukowcy z Politechniki Warszawskiej prowadzą zaawansowane badania, które mogą w przyszłości realnie wpłynąć na sposób leczenia chorób nowotworowych. Ich innowacyjne prace koncentrują się na opracowaniu nowych związków chemicznych zdolnych do blokowania działania kinazy białkowej CK2 – enzymu, którego nadaktywność jest charakterystyczna dla wielu nowotworów, takich jak rak piersi, prostaty, jelita grubego czy płuc.
Zdaniem naukowców ograniczenie aktywności tego enzymu może zahamować niekontrolowane namnażanie się komórek nowotworowych, a tym samym spowolnić rozwój choroby.
Kinazy białkowe pełnią w komórkach funkcję „przełączników”, które sterują kluczowymi procesami życiowymi. Gdy działają zbyt intensywnie, mogą zaburzać równowagę komórkową i sprzyjać powstawaniu nowotworów. CK2 jest jednym z enzymów szczególnie silnie związanych z tym mechanizmem, dlatego od lat znajduje się w centrum zainteresowania badaczy na całym świecie. Warszawscy naukowcy nie tylko pogłębiają wiedzę na temat jego działania, lecz także poszukują skutecznych sposobów jego wyciszenia.
Badania obejmują kilka nowoczesnych podejść terapeutycznych. Jednym z nich są klasyczne inhibitory, które blokują aktywne miejsce enzymu i uniemożliwiają mu działanie. Równolegle rozwijane są bardziej selektywne rozwiązania, polegające na oddziaływaniu na inne fragmenty cząsteczki CK2, co pozwala precyzyjniej kontrolować jej aktywność i potencjalnie ograniczyć skutki uboczne terapii. Szczególnie obiecującym kierunkiem są tzw. degradery białek – związki, które nie tylko hamują enzym, lecz prowadzą do jego całkowitego usunięcia z komórki, wykorzystując naturalne mechanizmy „recyklingu” białek.
Tym, co wyróżnia badania prowadzone na Politechnice Warszawskiej, jest również innowacyjny sposób dostarczania opracowywanych związków bezpośrednio do komórek nowotworowych. Naukowcy planują wykorzystać egzosomy, czyli mikroskopijne pęcherzyki naturalnie produkowane przez komórki. Mogą one pełnić rolę precyzyjnych nośników leków, transportujących substancje czynne dokładnie tam, gdzie są potrzebne. Dzięki odpowiednim modyfikacjom powierzchni egzosomów możliwe będzie kierowanie ich wyłącznie do komórek nowotworowych, z pominięciem zdrowych tkanek.
Takie podejście ma ogromne znaczenie praktyczne. Celowane dostarczanie leków może zwiększyć skuteczność terapii, a jednocześnie zmniejszyć obciążenie organizmu i liczbę działań niepożądanych. Co istotne, wykorzystanie egzosomów do transportu inhibitorów kinazy CK2 jest rozwiązaniem innowacyjnym, dotąd nieopisywanym w literaturze naukowej, co podkreśla pionierski charakter prowadzonych badań.
Warszawski projekt naukowy ma wyraźnie translacyjny wymiar, czyli łączy badania podstawowe z myśleniem o przyszłym zastosowaniu klinicznym. Jego celem jest stworzenie fundamentów pod nowe, bezpieczniejsze i skuteczniejsze terapie przeciwnowotworowe. Uzyskane wyniki pokazują, że nowoczesna chemia i biotechnologia mogą odegrać kluczową rolę w rozwoju spersonalizowanej i bardziej precyzyjnej medycyny onkologicznej.
Źródło: Politechnika Warszawska
Czytaj też: Nowy patent dla polskich naukowców. Nowy materiał do zastosowań stomatologicznych
Grafika tytułowa: National Cancer Institute / Unsplash
