Wczesny przyrost masy ciała wiąże się z konsekwencjami zdrowotnymi trwającymi przez całe życie
To, kiedy w życiu przybieramy na wadze, może mieć znaczący wpływ na nasze zdrowie wiele lat później. W badaniu obejmującym ponad 600 000 osób naukowcy z Uniwersytetu w Lund w Szwecji zbadali, w jaki sposób zmiany masy ciała w wieku od 17 do 60 lat wiążą się z ryzykiem zgonu z powodu różnych chorób. Wyniki wskazują na wyraźną zależność: największy wpływ ma przybranie na wadze we wczesnej dorosłości.
Od dawna wiadomo, że otyłość zwiększa ryzyko wystąpienia wielu chorób. W tym nowym badaniu naukowcy skupili się natomiast na tym, jak zmiany masy ciała w okresie dorosłości wpływają na zdrowie.
– Najbardziej spójnym wnioskiem jest to, że przybranie na wadze w młodszym wieku wiąże się z wyższym ryzykiem przedwczesnej śmierci w późniejszym życiu w porównaniu z osobami, które przybierają mniej na wadze – powiedziała Tanja Stocks, profesor nadzwyczajna epidemiologii na Uniwersytecie w Lund.
Długoterminowe badania
Badanie opiera się na danych dotyczących ponad 600 000 osób, które były monitorowane za pośrednictwem różnych rejestrów. Aby zostać uwzględnionym w badaniu, uczestnicy musieli mieć zmierzoną masę ciała co najmniej trzy razy, na przykład na początku ciąży, podczas poboru do wojska lub jako uczestnicy badania naukowego. W okresie badanym przez naukowców zmarło 86 673 mężczyzn i 29 076 kobiet.
Naukowcy przeanalizowali, jak zmieniała się waga w wieku od 17 do 60 lat i jak było to powiązane z ryzykiem zgonu ogółem oraz z powodu różnych chorób związanych z otyłością (patrz ramka z faktami). Średnio zarówno mężczyźni, jak i kobiety przybierali na wadze 0,4 kg rocznie.
Wyniki pokazują, że osoby, które przybierały na wadze szybciej w trakcie dorosłego życia, były narażone na większe ryzyko zgonu z powodu różnych chorób związanych z otyłością, badanych przez naukowców. Osoby, u których otyłość pojawiła się w wieku od 17 do 29 lat, miały o około 70 procent wyższe ryzyko przedwczesnej śmierci w porównaniu z osobami, u których otyłość nie wystąpiła przed 60. rokiem życia. Początek otyłości zdefiniowano jako pierwszy moment, w którym wskaźnik masy ciała danej osoby, miara oparta na wadze i wzroście (kg/m²), osiągnął wartość 30 lub wyższą.
– Jednym z możliwych wyjaśnień, dlaczego osoby, u których otyłość pojawiła się wcześnie, są narażone na większe ryzyko, jest dłuższy okres narażenia na biologiczne skutki nadwagi – powiedziała Huyen Le, doktorantka na Uniwersytecie w Lund.
Jednak w jednym przypadku wzorzec ten uległ zmianie: w przypadku nowotworów u kobiet.
– Ryzyko było mniej więcej takie samo niezależnie od tego, kiedy nastąpił przyrost masy ciała. Gdyby długotrwała ekspozycja na otyłość była podstawowym czynnikiem ryzyka, wcześniejszy przyrost masy ciała powinien oznaczać wyższe ryzyko. Fakt, że tak nie jest, sugeruje, że w ryzyku zachorowania na nowotwór i przeżywalności u kobiet mogą odgrywać rolę również inne mechanizmy biologiczne – dodała Huyen Le.
Jednym z możliwych wyjaśnień mogą być zmiany hormonalne związane z menopauzą.
Źródło: Lund University
Czytaj też: Polscy naukowcy weryfikują skuteczność witaminy E w ochronie przed UV
Grafika tytułowa: Towfiqu Barbhuiya / Unsplash
