To odkrycie zaskoczyło biologów! Polscy naukowcy pomogli odkodować niezwykły sekret motyli!
Naukowcy z Wydziału Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza uczestniczą w dużym międzynarodowym projekcie badawczym, którego celem jest poznanie pełnych genomów wszystkich europejskich gatunków motyli – zarówno dziennych, jak i nocnych.
W ramach projektu Psyche planowane jest zsekwencjonowanie DNA ponad 11 tysięcy gatunków tych owadów. Jest to jedno z największych tego typu przedsięwzięć w Europie, a jego wyniki mają pomóc lepiej zrozumieć procesy ewolucji, mechanizmy przystosowania organizmów do zmieniającego się środowiska oraz przyczyny spadku różnorodności biologicznej.
Motyle odgrywają bardzo ważną rolę w przyrodzie. Są zapylaczami, stanowią pokarm dla wielu innych zwierząt i należą do organizmów szczególnie wrażliwych na zmiany środowiska, dlatego traktuje się je jako naturalne wskaźniki stanu ekosystemów. Szybko reagują na zmiany klimatu oraz niszczenie siedlisk, dzięki czemu ich liczebność może sygnalizować pogarszającą się kondycję środowiska znacznie wcześniej, zanim zmiany staną się widoczne w innych grupach organizmów. Zdobycie szczegółowej wiedzy o ich genomach pozwoli dokładniej określić czynniki wpływające na przetrwanie populacji oraz ich zdolność przystosowania się do nowych warunków.
Wyniki badań mogą znaleźć zastosowanie także w rolnictwie
Dotychczas w ramach projektu opracowano już genomy około tysiąca gatunków motyli, w tym także występujących w Polsce. Dane te zostały udostępnione w otwartych bazach naukowych i są już wykorzystywane w badaniach z zakresu biologii molekularnej, ekologii oraz ochrony przyrody. Motyle są szczególnie wygodnym obiektem badań genetycznych, ponieważ posiadają stosunkowo niewielkie i łatwe w analizie genomy, co umożliwia zastosowanie najnowocześniejszych metod badawczych i przyspiesza postęp prac. Zebrane informacje mają duże znaczenie praktyczne. Pozwalają dokładniej identyfikować gatunki i śledzić zmiany w ich populacjach, a także analizować przepływ genów między różnymi populacjami oraz stopień ich izolacji.
Wiedza ta może być wykorzystywana przy planowaniu działań ochronnych i ocenie ich skuteczności, szczególnie w obliczu obserwowanego w wielu regionach świata spadku liczebności owadów. Wyniki badań mogą również znaleźć zastosowanie w rolnictwie, pomagając w opracowywaniu bardziej skutecznych i bezpiecznych metod ograniczania liczebności gatunków uznawanych za szkodniki.
Projekt Psyche pokazuje, jak nowoczesne metody analizy DNA mogą wspierać ochronę przyrody i zarządzanie środowiskiem. Uzyskanie kompletnych genomów wszystkich europejskich gatunków motyli stworzy wyjątkową bazę wiedzy, która pozwoli lepiej przewidywać skutki zmian klimatu, chronić zagrożone gatunki oraz zachować stabilność ekosystemów w przyszłości.
Źródło: UAM w Poznaniu
Czytaj też: Przyszłość polskich lasów pod znakiem zapytania? Niepokojące odkrycie polskich naukowców!
Grafika tytułowa: Andra C Taylor Jr / Unsplash
