To nie powinno się wydarzyć! Dziwna planeta krąży wokół swojej gwiazdy w drugą stronę!
Astronomowie odkryli pierwszą znaną planetę, która krąży wokół małej, chłodnej gwiazdy po orbicie wstecznej. Porusza się więc w kierunku przeciwnym do obrotu gwiazdy. Wyniki opublikowano w „Astronomy & Astrophysics Letters”.
Planeta nazywa się GJ 3090 b i jest wielkości Neptuna. Zwykle planety krążą w tym samym kierunku co ich gwiazda, ponieważ powstają z tego samego wirującego dysku gazu i pyłu. Za pomocą spektrografu podczerwonego NIRPS badacze zmierzyli trójwymiarową orientację orbity. Jej nachylenie wynosi około 136 stopni, co potwierdza ruch wsteczny.
– Planeta nie jest po prostu pochylona względem gwiazdy, ona krąży w przeciwnym kierunku – powiedział dr Andrew Winter z Queen Mary University of London.
Brak winowajcy, nowa hipoteza
Orbity wsteczne uważa się często za skutek dramatycznych oddziaływań grawitacyjnych, na przykład z masywną planetą lub towarzyszem gwiazdy. Zespół szukał takiego obiektu, ale nie znalazł dowodów ani na szeroki towarzysz gwiazdowy, ani na dostatecznie masywną planetę zewnętrzną. Doktorant Yann Carteret z Uniwersytetu Genewskiego uważa, że trzeba inaczej myśleć o pochodzeniu układu.
Badacze proponują, że gwiazda mogła pozyskać z otoczenia drugi, inaczej zorientowany dysk gazu i pyłu, w którym uformowały się planety. Wtedy wsteczna orbita nie byłaby skutkiem późniejszego gwałtownego spotkania, lecz śladem niezwykłych warunków powstania układu. Prof. Vincent Bourrier z Genewy podkreśla, że otoczenie młodej gwiazdy może mieć większy wpływ na architekturę planet, niż sądzono.
GJ 3090 b to najmniejsza planeta wokół karła typu M, dla której zmierzono trójwymiarowe nachylenie orbity. Do sprawdzenia hipotezy potrzebne są dalsze obserwacje. Zdaniem autorów ruchy takich planet mogą być „skamielinami” procesów formowania sprzed miliardów lat.
Źródło: Queen Mary University of London
Czytaj też: Oto nowy priorytet NASA! Ten teleskop otworzy całkowicie nową erę w badaniach Wszechświata!
Grafika tytułowa: Frantisek Duris / Unsplash
