Polscy naukowcy odkryli sposób na blokowanie nowotworu. Czy to przełom w onkologii?
Naukowcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego prowadzą badania, które mogą zmienić sposób myślenia o leczeniu nowotworów. Ich celem jest zatrzymanie podziałów komórek rakowych poprzez zakłócenie jednego z najważniejszych procesów w ich funkcjonowaniu – powielania i naprawy materiału genetycznego.
Zdaniem uczelni to podejście ma duże znaczenie, ponieważ właśnie zdolność do szybkiego dzielenia się i naprawy uszkodzeń sprawia, że komórki nowotworowe są tak trudne do zwalczenia.
Badacze skupili się na białku PCNA, które pełni rolę „organizatora” procesu kopiowania DNA. Bez jego prawidłowego działania komórka nie jest w stanie ani skutecznie się dzielić, ani naprawiać uszkodzeń swojego materiału genetycznego. W praktyce oznacza to, że zablokowanie tego mechanizmu może doprowadzić do zatrzymania rozwoju nowotworu, a nawet do śmierci komórek rakowych.
Najważniejszym osiągnięciem zespołu jest opracowanie specjalnej cząsteczki DNA, która działa jak swoisty „wabik” dla tego białka. Zamiast łączyć się z właściwym materiałem genetycznym w komórce, PCNA wiąże się z tą cząsteczką, co skutecznie blokuje jego działanie. W efekcie proces kopiowania DNA zostaje zakłócony już na bardzo wczesnym etapie, zanim komórka zdąży się podzielić. To nowe podejście, ponieważ dotychczas badania koncentrowały się głównie na blokowaniu późniejszych etapów tego procesu.
Znaczenie tych badań jest szczególnie widoczne w kontekście praktycznym
Jeśli uda się opracować skuteczne i bezpieczne cząsteczki działające w ten sposób, mogą one w przyszłości stać się podstawą nowych terapii przeciwnowotworowych. Co ważne, istnieje możliwość dostarczania ich bezpośrednio do komórek rakowych, co zwiększa szansę na ograniczenie działań niepożądanych i ochronę zdrowych tkanek.
Dodatkową korzyścią może być zwiększenie skuteczności obecnie stosowanych metod leczenia. Komórki nowotworowe często potrafią naprawiać uszkodzenia wywołane przez chemioterapię, co zmniejsza jej efektywność. Zablokowanie mechanizmów naprawczych sprawia, że stają się one bardziej wrażliwe na działanie leków, co może poprawić wyniki terapii.
Badania są jeszcze na wczesnym etapie i wymagają dalszych prac, ale już teraz pokazują nowy kierunek w poszukiwaniu skuteczniejszych metod walki z rakiem. Opracowane narzędzia pozwalają także testować kolejne związki, które mogłyby działać w podobny sposób, co przybliża moment, w którym takie rozwiązania znajdą zastosowanie w praktyce medycznej.
Źródło: Uniwersytet Jagielloński w Krakowie
Czytaj też: Niezwykły zwrot w medycynie. Badacze znaleźli klucz do walki z ciężkimi chorobami
Grafika tytułowa: National Cancer Institute / Unsplash
