Nowy gatunek storczyka odkryty w Peru przez naukowców z Polski
Podczas badań terenowych w wysokich partiach peruwiańskich Andów prof. Marta Kolanowska z Uniwersytetu Łódzkiego odkryła i opisała nowy dla nauki gatunek storczyka – Telipogon angelicus. Roślina została znaleziona na wysokości ponad 3000 metrów nad poziomem morza, w trudno dostępnym, górskim lesie, gdzie rośnie jako epifit, czyli na gałęziach drzew.
Według uczelni samo odkrycie jest ważnym osiągnięciem naukowym, ale jego znaczenie wykracza daleko poza dodanie kolejnej nazwy do katalogu gatunków.
Nowy storczyk wyróżnia się niezwykłą budową kwiatu, a zwłaszcza warżki – centralnego płatka odpowiedzialnego za przyciąganie zapylaczy. Jej kształt, z delikatnymi, przypominającymi skrzydła wyrostkami, nie był dotąd znany u żadnego innego gatunku z tego bardzo licznego rodzaju. To właśnie takie szczegóły budowy pozwalają botanikowi rozpoznać, że ma do czynienia z organizmem wcześniej nieopisanym, a jednocześnie dostarczają wiedzy o relacjach roślin z owadami zapylającymi i o mechanizmach funkcjonowania całego ekosystemu.
Opisanie nowego gatunku wymaga długiego i precyzyjnego procesu badawczego. Obejmuje on porównanie odkrytej rośliny z setkami historycznych opisów i okazów zielnikowych z całego świata, aby wykluczyć, że jest to forma już znana pod inną nazwą. Dzięki takim badaniom nauka porządkuje wiedzę o różnorodności biologicznej i tworzy solidne podstawy do dalszych analiz ekologicznych i ochronnych.
Praktyczne znaczenie odkrycia Telipogon angelicus polega przede wszystkim na tym, że storczyki są bardzo czułymi wskaźnikami stanu środowiska. Ich obecność świadczy o istnieniu dobrze funkcjonującego ekosystemu, w którym zachowana jest równowaga między roślinami, zapylaczami i grzybami symbiotycznymi. Udokumentowanie nowego gatunku jest więc sygnałem, że dany obszar Andów ma wysoką wartość przyrodniczą i zasługuje na szczególną uwagę w kontekście ochrony przyrody. Odkrycie to ma także znaczenie w kontekście zmian klimatycznych i presji człowieka na środowisko. Górskie ekosystemy są wyjątkowo wrażliwe na ocieplenie klimatu, a wiele gatunków nie ma już dokąd „uciekać”, gdy warunki stają się niekorzystne. Formalne opisanie gatunku sprawia, że zaczyna on istnieć w obiegu naukowym i może zostać uwzględniony w przyszłych ocenach zagrożeń, strategiach ochronnych i planach zarządzania bioróżnorodnością.
Badania prowadzone przez prof. Martę Kolanowską pokazują również, jak wiele pozostaje jeszcze do odkrycia w słabo zbadanych regionach świata. W praktyce oznacza to, że nauka wciąż może dostarczać wiedzy kluczowej dla ochrony przyrody – pod warunkiem, że zdąży przed degradacją siedlisk. Telipogon angelicus jest nie tylko nowym gatunkiem storczyka, lecz także symbolem bogactwa przyrody Andów i przypomnieniem, jak ważne są badania terenowe prowadzone przez naukowców z polskich ośrodków akademickich.
Źródło: Uniwersytet Łódzki
Czytaj też: Najwcześniejsze ślady odzieży zszywanej przez ludzi znaleziono w jaskini
Grafika tytułowa: Anastasiia Dudka / Unsplash
