Nowe badanie. Uczenie maszynowe pomaga przewidywać ryzyko prób samobójczych

Zespół naukowców złożony z absolwentów Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego i Politechniki Gdańskiej przeprowadził innowacyjne badania pokazujące, jak narzędzia uczenia maszynowego mogą pomóc w lepszym przewidywaniu ryzyka zachowań samobójczych w polskiej populacji.

Praca naukowców łączy wiedzę medyczną, psychologiczną i inżynierską, tworząc podstawy pod nowe podejście do profilaktyki zdrowia psychicznego.

Zachowania samobójcze rzadko pojawiają się nagle – najczęściej rozwijają się stopniowo, od narastającego poczucia bezradności i myśli rezygnacyjnych, aż po planowanie i próbę. W tym procesie istnieje moment, w którym możliwa jest skuteczna pomoc. Gdańscy badacze pokazali, że właśnie ten wczesny etap może być uchwytny w danych pochodzących z Internetu, zanim pojawią się najbardziej dramatyczne sygnały.

Analiza wyszukiwanych w sieci haseł ujawniła, że bezpośrednie zapytania dotyczące samobójstwa pojawiają się stosunkowo rzadko i zwykle bardzo późno. Znacznie wcześniej rośnie zainteresowanie bardziej ogólnymi problemami psychicznymi, takimi jak nasilony lęk, poczucie izolacji czy potrzeba kontaktu ze specjalistą.

Kluczową rolę odegrało tu uczenie maszynowe, które pozwala wychwytywać wzorce niewidoczne przy prostym liczeniu liczby wyszukiwań. Modele analizowały nie to, jak popularne są konkretne hasła, ale na ile ich zmiany w czasie pozwalają przewidywać liczbę prób samobójczych. Okazało się, że to właśnie pozornie mniej jednoznaczne zapytania najlepiej sygnalizują narastające ryzyko w skali całej populacji.

Znaczenie tych wyników jest przede wszystkim praktyczne. Badania sugerują, że skuteczna prewencja nie powinna opierać się wyłącznie na reagowaniu na bezpośrednie sygnały kryzysu, lecz także na monitorowaniu wcześniejszych, pośrednich objawów pogarszającego się zdrowia psychicznego. Takie podejście może pomóc instytucjom ochrony zdrowia, samorządom czy organizacjom społecznym wcześniej planować działania profilaktyczne, wzmacniać dostęp do opieki psychiatrycznej i kierować wsparcie tam, gdzie ryzyko zaczyna narastać. To najlepszy przykład, jak nowoczesne technologie mogą realnie wspierać ochronę zdrowia i ratować ludzkie życie, zanim kryzys stanie się widoczny w najbardziej dramatycznej formie.

Źródło: Gdański Uniwersytet Medyczny

Czytaj też: Polscy naukowcy włączają się w ważne międzynarodowe badania związane z chorobami neurodegeneracyjnymi

Grafika tytułowa: Steve Johnson / Unsplash