Mózg astronauty po powrocie na Ziemię. Wyjątkowe badanie pokazuje, jak kosmos zmienia człowieka
Krótki lot kosmiczny nie zostawia trwałego śladu w mózgu – przynajmniej u dwóch przebadanych astronautów. Naukowcy z Simon Fraser University i University of Calgary po raz pierwszy użyli przenośnego EEG do monitorowania funkcji poznawczych uczestników 17-dniowej misji Axiom Space na Międzynarodową Stację Kosmiczną, zarówno przed lotem, jak i po jego zakończeniu.
Wcześniejsze badania z użyciem rezonansu magnetycznego wykazywały u astronautów plastyczność struktur mózgu po lotach kosmicznych, w tym poszerzenie komór mózgowych i zmiany objętości istoty szarej, jednak wiedza o dynamicznych zmianach na poziomie neurofizjologicznym pozostawała ograniczona, a większość dotychczasowych danych pochodziła z analiz grupowych dotyczących misji długoterminowych, rzędu sześciu miesięcy. Ponieważ konwencjonalny sprzęt do obrazowania mózgu jest zbyt duży, by używać go na orbicie, badacze sięgnęli po przenośny, 8-kanałowy system EEG i ramowy model tzw. „żywotnych sygnałów mózgu” (brain vital signs) – metodę znaną wcześniej z wykrywania wstrząśnień mózgu, dotąd nigdy niezastosowaną w warunkach lotu kosmicznego.
Wyniki dwóch astronautów i ostrożne wnioski
Dwóch astronautów uczestniczących w 17-dniowej misji Axiom Space przebadano trzykrotnie: przed startem, około 10 dni po lądowaniu i około 160 dni po lądowaniu, stosując baterię testów neuropsychologicznych Cogstate oraz potencjały wywołane słuchowe i semantyczne (N100, P300, N400). Parametry tych fal mózgowych pozostały stabilne we wszystkich trzech punktach czasowych, a spadki dokładności w testach poznawczych okazały się minimalne. Kontrastuje to z utrzymującymi się zmianami obserwowanymi po misjach sześciomiesięcznych, co sugeruje, że krótkie loty wywołują znacznie subtelniejsze i szybciej ustępujące zmiany funkcjonalne mózgu, pod warunkiem odpowiedniego czasu adaptacji na Ziemi.
Autorzy jasno zaznaczają jednak, że jest to badanie eksploracyjne o charakterze metodologicznym, oparte na próbie zaledwie dwóch osób – dane osobowe uczestników utajniono ze względu na ochronę ich prywatności – a docelowo konieczne będzie powtórzenie pomiarów na znacznie większej grupie astronautów, by ocenić indywidualną zmienność reakcji mózgu na mikrograwitację.
Źródło: University of Calgary
Czytaj też: Amerykanie przecierali oczy ze zdumienia. Rakieta wrocławskich studentów podbiła USA!
Grafika tytułowa: NASA / Unsplash
