Księżyc miał „superpole” magnetyczne. Próbki Apollo wprowadziły naukowców w błąd
Nowa analiza skał przywiezionych przez astronautów programu Apollo rozstrzyga wieloletni spór o magnetyczną przeszłość Księżyca. Badacze z Uniwersytet Oksfordzki wykazali, że Srebrny Glob doświadczał epizodów niezwykle silnego pola magnetycznego – momentami nawet silniejszego niż ziemskie, ale były to zjawiska krótkotrwałe i wyjątkowe.
Wyniki, opublikowane 26 lutego w Nature Geoscience, sugerują, że obie strony trwającej od dekad debaty miały częściowo rację. Księżyc przez większość swojej wczesnej historii (3,5–4 mld lat temu) posiadał słabe pole magnetyczne, jednak w pewnych okresach dochodziło do krótkich, intensywnych „wybuchów” magnetyzmu.
Tendencyjne próbki z Mare
Spór utrzymywał się tak długo, ponieważ wszystkie lądowania programu Apollo odbyły się w rejonach mórz księżycowych (Mare) – stosunkowo płaskich obszarach, idealnych do posadzenia lądownika. To właśnie tam występują bazalty bogate w tytan, które jak się dziś okazuje rejestrowały te rzadkie epizody silnego pola magnetycznego.
– Nasze nowe badania sugerują, że próbki z misji Apollo są tendencyjne w stosunku do niezwykle rzadkich zjawisk, które trwały kilka tysięcy lat, ale do tej pory interpretowano je jako reprezentujące 0,5 miliarda lat historii Księżyca – wyjaśnia prof. Claire Nichols z Oksfordu.
Zespół odkrył wyraźną zależność: wszystkie próbki wskazujące na silne pole magnetyczne zawierały duże ilości tytanu. Skały z mniej niż 6 proc. wagowych tego pierwiastka były związane ze słabym polem. To sugeruje, że topnienie bogatego w tytan materiału w głębi Księżyca, w pobliżu granicy jądra i płaszcza, mogło tymczasowo wzmacniać mechanizm tzw. dynama magnetycznego.
Silne, ale krótkie epizody
Zdaniem badaczy takie epizody mogły trwać maksymalnie około 5 tys. lat, a być może nawet zaledwie kilka dekad w geologicznej skali czasu to zaledwie mgnienie oka. Przez większość swojej historii Księżyc posiadał jednak słabe pole magnetyczne, co lepiej zgadza się z jego niewielkim jądrem stanowiącym zaledwie około 1/7 promienia globu.
Modele opracowane w ramach badania pokazują też, że gdyby astronauci wylądowali w innych rejonach, prawdopodobnie nigdy nie natrafiliby na ślady tych magnetycznych „superburz”. Wówczas nauka uznałaby, że Księżyc niemal przez całą historię był magnetycznie bierny.
Nowe ustalenia mogą zostać zweryfikowane przez przyszłe misje programu Artemis. Naukowcy twierdzą, że dziś potrafią już przewidzieć, jakie typy skał powinny zachować zapis określonej siły dawnego pola magnetycznego. Jeśli kolejne próbki potwierdzą tę hipotezę, będziemy bliżej zrozumienia, jak ewoluowało wnętrze Księżyca – i dlaczego jego pole magnetyczne było tak kapryśne.
Źródło: Uniwersytet Oksfordzki
Czytaj też: Powstaje bezprzewodowy system łączności z wykorzystaniem satelitów i mobilnych laboratoriów
Grafika tytułowa: Ganapathy Kumar / Unsplash
