Jak zapobiec astmie u dzieci jeszcze przed narodzinami? Najważniejsze zasady profilaktyki!
Astma należy do najczęstszych przewlekłych chorób wieku dziecięcego, dlatego naukowcy od lat próbują zrozumieć, jakie czynniki już w okresie ciąży mogą wpływać na ryzyko jej rozwoju. Najnowsze badanie przeprowadzone przez zespół badaczy z Uniwersytetu Kopenhaskiego oraz duńskiego ośrodka COPSAC dostarcza nowych wskazówek, które w przyszłości mogą pomóc w bardziej precyzyjnym zapobieganiu tej chorobie.
Badacze odkryli, że obecność we krwi kobiet w ciąży niewielkiej cząsteczki należącej do grupy kwasów tłuszczowych, określanej jako 12-HETE, jest związana ze zdrowiem układu oddechowego dzieci. Analiza wykazała, że dzieci matek, u których nie wykryto tej substancji podczas ciąży, znacznie częściej rozwijały astmę w ciągu pierwszych dziesięciu lat życia. Jednocześnie częściej doświadczały nawracających infekcji dróg oddechowych i wykazywały odmienny skład bakterii zasiedlających drogi oddechowe już we wczesnym okresie życia. Znaczenie tych wyników wykracza poza samą obserwację statystycznej zależności.
Badania sugerują, że 12-HETE może odgrywać ważną rolę w dojrzewaniu układu odpornościowego dziecka jeszcze przed narodzinami. Niski poziom tej cząsteczki może wpływać na sposób kształtowania się odporności oraz mikrobiomu dróg oddechowych, co z kolei może zwiększać podatność na infekcje i sprzyjać rozwojowi astmy.
Jakie suplementy podawać w czasie ciąży?
Aby zweryfikować swoje przypuszczenia, naukowcy przez dziesięć lat monitorowali zdrowie setek matek i ich dzieci. Analizowali próbki krwi pobrane w czasie ciąży, badali mikrobiom dróg oddechowych dzieci oraz śledzili występowanie infekcji i objawów astmy. Szczególną wartość badania stanowi fakt, że uzyskane wyniki zostały potwierdzone w dwóch niezależnych, dużych projektach badawczych obejmujących łącznie ponad 1600 kobiet i ponad 1500 dzieci z Europy i Stanów Zjednoczonych. Naukowcy sprawdzili również, czy odkryta zależność może pomóc wyjaśnić wcześniejsze obserwacje dotyczące ochronnego działania kwasów omega-3 przyjmowanych w czasie ciąży. Wyniki okazały się bardzo interesujące. Korzyści związane z suplementacją omega-3 były widoczne przede wszystkim u kobiet, u których stwierdzono obecność 12-HETE. W tej grupie ryzyko rozwoju astmy u dzieci było wyraźnie niższe niż u kobiet otrzymujących placebo. Natomiast w przypadku matek bez wykrywalnego poziomu tej cząsteczki podobnego efektu nie zaobserwowano.
To odkrycie może mieć istotne znaczenie dla przyszłości medycyny. Zamiast stosowania identycznych zaleceń dla wszystkich kobiet w ciąży, lekarze mogliby w przyszłości lepiej identyfikować osoby, które rzeczywiście odniosą korzyść z określonych działań profilaktycznych. Taki kierunek wpisuje się w rozwój medycyny precyzyjnej, której celem jest dostosowywanie profilaktyki i leczenia do indywidualnych cech pacjenta. Badacze podkreślają jednak, że wyniki nie dowodzą jeszcze, iż brak 12-HETE bezpośrednio powoduje astmę. Potrzebne są kolejne badania, które pozwolą lepiej zrozumieć mechanizmy biologiczne stojące za zaobserwowaną zależnością oraz określić, jakie wartości tego biomarkera mogłyby mieć praktyczne zastosowanie w opiece nad kobietami w ciąży.
Mimo tych ograniczeń badanie stanowi ważny krok w kierunku wcześniejszego wykrywania dzieci szczególnie narażonych na rozwój astmy. W przyszłości oznaczanie poziomu 12-HETE może stać się elementem bardziej spersonalizowanej profilaktyki, umożliwiając skuteczniejsze działania jeszcze przed narodzinami dziecka. To szczególnie istotne, ponieważ astma pozostaje jednym z najczęstszych problemów zdrowotnych wieku dziecięcego, wpływającym na jakość życia milionów rodzin na całym świecie.
Źródło: Uniwersytet Kopenhaski
Czytaj też: Zmieniają strukturę mózgu w kilka minut! Niezwykła moc codziennych nawyków!
Grafika tytułowa: Camylla Battani / Unsplash
