Genetyczny wehikuł czasu. Prehistoryczne DNA przetrwało tam, gdzie nikt się nie spodziewał
Naukowcy po raz pierwszy udowodnili, że starożytne ludzkie DNA może zachować się przez tysiące lat na ścianach jaskiń nawet tam, gdzie nie ma żadnych widocznych śladów działalności człowieka. Odkrycie otwiera nowy rozdział w badaniach prehistorii.
Badanie przeprowadzone w ramach projektu „First Art” objęło 24 panele sztuki naskalnej z jedenastu jaskiń w Hiszpanii i Portugalii. Spośród 120 zebranych próbek, tylko pięć dostarczyło autentycznego, starożytnego ludzkiego mitochondrialnego DNA: skorupa kalcytowa z pigmentem pod spodem z Panelu 11 w Jaskini Escoural, dwie niepigmentowane próbki ściany jaskini z głębszej galerii, również z tego samego stanowiska, oraz dwie niepigmentowane próbki sąsiadujące z rysunkiem naskalnym w Covarón.
Co ważne, dwie z tych próbek nie wykazały obecności mitochondrialnego DNA fauny, co jest rzadkim odkryciem, które silnie sugeruje, że DNA zostało osadzone bezpośrednio przez ludzi poprzez ślinę, pot lub inne płyny ustrojowe. Natomiast trzy inne niepigmentowane próbki ściany zawierały zarówno DNA ludzkie, jak i fauny, co sugeruje pośrednie osadzanie, prawdopodobnie poprzez przenoszenie osadów lub ruch wody, a nie bezpośredni kontakt.
Zdaniem Matthiasa Meyera, paleogenetyka z Instytutu Antropologii Ewolucyjnej im. Maxa Plancka, ściany jaskiń okazują się genetycznymi archiwami dawnej obecności człowieka, co pozwala zadawać zupełnie nowe pytania o płeć, pochodzenie genetyczne i zasięg wędrówek prehistorycznych ludzi w głąb jaskiń.
Nowe pytania, ostrożne wnioski
Analiza dwóch próbek z jaskini Covarón wykazała, że DNA należało do zachodnich łowców-zbieraczy, co jest spójne z wiedzą o prehistorycznych populacjach Półwyspu Iberyjskiego. DNA z trzech próbek pochodzi głównie od kobiet, z jednej – od mężczyzn.
Jak zaznacza doktorantka Alba Bossoms Mesa, nie można bezpośrednio powiązać znalezionych śladów z powstaniem konkretnych dzieł sztuki naskalnej, jednak samo zachowanie ludzkiego DNA na ścianach przez tysiąclecia jest odkryciem bez precedensu. Priorytetem staje się teraz udoskonalenie metod i określenie warunków sprzyjających lepszemu zachowaniu materiału genetycznego.
Źródło: Instytut Maxa Plancka
Czytaj też: Mamy w Polsce gigantyczny skarb. Nowa technologia uwolniła jego potężny potencjał
Grafika tytułowa: Sangharsh Lohakare / Unsplash
