Aktualności

Odsłonili największą tajemnicę początków ciąży. To odkrycie może pomóc zrozumieć przyczyny poronień?

Łożysko jest niezbędne dla zdrowej ciąży, ale jego najwcześniejsze etapy formowania pozostawały dotąd poza zasięgiem nauki. Zespół z Columbia University kierowany przez Mijo Simunovica stworzył hodowane w laboratorium modele z komórek macierzystych, które odtwarzają pierwsze kroki tworzenia ludzkiego łożyska.

Łożysko tworzy się wewnątrz macicy, gdzie nie sposób go obserwować, a przebieg implantacji różni się między gatunkami – u człowieka jest zupełnie inny niż u myszy. W ciągu kilku dni od zapłodnienia zarodek podejmuje pierwszą decyzję o losie komórek: komórki na jego obwodzie uzyskują tożsamość pozazarodkową, która po implantacji każe im tworzyć kosmówkę, najwcześniejszy fundament łożyska. Zakłócenia tego procesu mogą przyczyniać się do niepowodzenia implantacji i poważnych powikłań, w tym stanu przedrzucawkowego i ograniczenia wzrostu płodu, które odpowiadają za znaczną część powikłań i zgonów matek i noworodków.

Badacze, współpracując z międzynarodowym zespołem, zainspirowali się pracami pokazującymi, że szlak sygnałowy Hippo, znany z regulowania odczuwania sił mechanicznych i wzrostu komórek, steruje też pierwszą decyzją zarodka. Wyszli od ludzkich pluripotentnych komórek macierzystych, które krótko przywrócili do stanu naiwnego, a następnie kilkoma sygnałami biochemicznymi stłumili aktywność Hippo, uruchamiając program łożyskowy.

Samoorganizująca się tkanka

Dalej komórki działały już według własnych mechanizmów. W ciągu trzech tygodni hodowle dały główne typy komórek kosmówki, a w kulturze trójwymiarowej samorzutnie ułożyły się w odpowiednie warstwy. Powstały nawet wypełnione płynem jamy przypominające lakuny łożyskowe, które normalnie tworzą się podczas implantacji i łączą się potem z naczyniami krwionośnymi matki.

– Nie musimy mówić każdej komórce, czym ma się stać ani dokąd iść – dodał Mijo Simunovic.

Laboratorium wykorzysta modele do badania, jak sygnały molekularne, siły fizyczne i interakcje między komórkami sterują budową wczesnego łożyska, a także wczesnych interakcji między stroną płodową i matczyną.

-Poznanie przepisu na rozwój łożyska powinno pomóc stworzyć nowe strategie diagnostyczne i terapeutyczne, poprawiające płodność oraz zdrowie matek i płodów – dodał badacz.

Źródło: Columbia University Irving Medical Center

Czytaj też: Mózg ma własną ekipę sprzątającą, ale choroba Alzheimera ją paraliżuje. Naukowcy namierzyli winny gen!

Grafika tytułowa: Camylla Battani / Unsplash