Mózg ma własną ekipę sprzątającą, ale choroba Alzheimera ją paraliżuje. Naukowcy namierzyli winny gen!

Gen odpowiedzialny za zagęszczanie „śmieci” wewnątrz mózgu wydaje się odgrywać kluczową rolę w chorobie Alzheimera, a lekarze mogliby go w przyszłości wykorzystać, aby skuteczniej leczyć tę chorobę lub pomagać jej zapobiegać, sugerują nowe badania UVA Health.

Badacze przyjrzeli się funkcji genu CASS4, który w wielu badaniach zidentyfikowano jako czynnik ryzyka choroby Alzheimera. Okazało się, że pomaga on kierować pracą mikrogleju, czyli komórek odpornościowych „sprzątających” mózg. Gdy jego prawidłowe działanie zakłócono, mikroglej nie potrafił skutecznie reagować na tworzące się szkodliwe blaszki i znacznie słabiej ograniczał oraz zagęszczał toksyny, z których te blaszki się składają.

Blaszki rosły szybciej i rozprzestrzeniały się agresywniej. U myszy laboratoryjnych zaburzało to pracę mikrogleju, prowadziło do gromadzenia się beta-amyloidu, uszkadzało neurony i powodowało pogorszenie funkcji poznawczych. Rozwojowi choroby towarzyszy odkładanie się lepkich skupisk białek, czyli blaszek beta-amyloidu, oraz splątków białka tau. Alzheimer dotyka ponad 6 milionów Amerykanów i jest szóstą najczęstszą przyczyną zgonów w USA.

Zmiana dotychczasowego spojrzenia

– Wielu badaczy początkowo zakładało, że CASS4 działa w neuronach. Nasze wyniki zmieniają ten paradygmat, dowodząc, że działa on głównie poprzez układ odpornościowy – powiedział dr John Lukens kierujący badaniami.

Dodał, że to szczególnie ekscytujące, bo strategie ukierunkowane na układ odpornościowy w chorobach neurodegeneracyjnych rozważa się dopiero od kilku lat.

Pierwsza autorka pracy, doktorantka Addie Walsh, zwraca uwagę, że mimo iż CASS4 jest genem ryzyka, praktycznie nic nie było wiadomo o jego funkcji, a badanie wypełnia tę lukę. Utrata CASS4 uruchamia kaskadę zmian aktywności genów, które mogą przyczyniać się nie tylko do Alzheimera, ale też do innych chorób neurodegeneracyjnych.

Badacze sądzą, że lekarze mogą opracować sposoby oddziaływania na ten gen lub na mikroglej, by spowolnić albo zapobiec rozwojowi choroby. Wadliwa aktywność CASS4 może też służyć jako wczesny biomarker, a strategie wzmacniające jego funkcję mogą stanowić potrzebne podejście terapeutyczne. Zespół bada już rolę genu w innych zaburzeniach neurodegeneracyjnych i pracuje nad nowymi sposobami jego terapeutycznego celowania.

Zespół kierowany przez Johna Lukensa opisał wyniki w „Journal of Experimental Medicine”.

Źródło: University of Virginia Health System (UVA Health)

Czytaj też: Stworzyli „okno do mózgu”. Ten genialny wynalazek może zrewolucjonizować leczenie raka i Alzheimera!

Grafika tytułowa: Steven HWG / Unsplash