Aktualności

Śpisz osiem godzin, a rano i tak nie masz siły? Naukowcy odkryli, co kofeina robi z mózgiem w nocy!

Wieczorna filiżanka kawy od lat budzi kontrowersje. Jedni po jej wypiciu zasypiają bez najmniejszych problemów, inni przez długie godziny nie mogą zmrużyć oka. Najnowsze badania pokazują jednak, że samo pytanie o to, czy kofeina utrudnia zasypianie, nie oddaje całego obrazu. Znacznie ważniejsze może być to, jak wpływa ona na pracę mózgu podczas snu i jego zdolność do nocnej regeneracji.

Naukowcy z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu postanowili przyjrzeć się temu zjawisku z wykorzystaniem elektroencefalografii (EEG), czyli metody rejestrującej aktywność elektryczną mózgu. Dzięki niej można ocenić nie tylko długość snu czy liczbę wybudzeń, ale również jego biologiczną jakość. Badania pokazują, że nawet jeśli człowiek przesypia odpowiednią liczbę godzin, jego mózg nie zawsze odpoczywa w takim stopniu, jak powinien.

Szczególną uwagę badacze zwrócili na fale wolne, charakterystyczne dla głębokiej fazy snu. To właśnie wtedy organizm najintensywniej się regeneruje, odbudowuje zapasy energii, a mózg porządkuje informacje i wzmacnia procesy odpowiedzialne za pamięć oraz sprawność poznawczą. Wyniki wskazują, że kofeina może osłabiać aktywność tych fal, nawet jeśli nie powoduje problemów z zaśnięciem ani nie skraca całkowitego czasu snu. Oznacza to, że osoba może mieć wrażenie dobrze przespanej nocy, podczas gdy jej mózg nie osiąga pełnej regeneracji. Tego rodzaju zmiany są praktycznie niemożliwe do zauważenia bez specjalistycznych badań, dlatego wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że jakość ich snu uległa pogorszeniu.

Badania pokazały również, że reakcja na kofeinę jest bardzo indywidualna. Znaczenie mają między innymi genetyka, tempo metabolizmu, wiek, poziom stresu, przewlekłe zmęczenie oraz całkowita ilość kofeiny spożywana w ciągu dnia. U niektórych osób nawet poranna kawa może pozostawać aktywna na tyle długo, że wpływa na nocny odpoczynek. To cenna informacja zwłaszcza dla osób pracujących umysłowo, sportowców oraz wszystkich, którzy regularnie sięgają po kawę lub napoje energetyczne, aby poprawić koncentrację i wydolność.

Ważna jest jakość regeneracji organizmu

Kofeina skutecznie zmniejsza uczucie zmęczenia, ale jednocześnie może ograniczać jakość regeneracji organizmu podczas snu. W efekcie następnego dnia pojawia się większe zmęczenie, które często prowadzi do spożycia kolejnej dawki kofeiny. W ten sposób może powstać błędne koło, w którym chwilowy wzrost energii odbywa się kosztem nocnego odpoczynku.

Przeprowadzone badania pokazują, że oceniając wpływ kofeiny na zdrowie, nie należy skupiać się wyłącznie na tym, jak szybko zasypiamy lub ile godzin śpimy. Równie ważne jest to, jak przebiega regeneracja mózgu podczas snu. Wiedza ta może pomóc zarówno lekarzom, jak i samym pacjentom lepiej planować spożycie kofeiny oraz skuteczniej zapobiegać problemom związanym z przewlekłym zmęczeniem i obniżoną jakością snu. Naukowcy podkreślają, że kofeina sama w sobie nie jest ani szkodliwa, ani korzystna dla każdego w jednakowym stopniu. Jej działanie zależy od dawki, pory spożycia, stylu życia oraz indywidualnych cech organizmu. Zrozumienie tych zależności może stać się ważnym elementem dbania o zdrowy sen i lepszą regenerację organizmu.

Źródło: Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu

Czytaj też: Odsłonili największą tajemnicę początków ciąży. To odkrycie może pomóc zrozumieć przyczyny poronień?

Grafika tytułowa: Shane / Unsplash