Wszechświat cały czas się rozszerza. Jeśli tak, to z jaką prędkością to się dzieje?
Wszechświat się rozszerza, ale dokładne tempo tego procesu, określane jako stała Hubble’a, wciąż pozostaje jedną z największych zagadek współczesnej kosmologii. Dzięki danym z teleskopu Hubble’a należącego do NASA, a ostatnio także z Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, astronomowie znacząco zwiększyli precyzję pomiarów. Mimo to różne metody nadal prowadzą do nieco odmiennych wyników.
Międzynarodowy zespół astronomów opracował teraz model łączący wiele technik pomiarowych w jedną analizę, co ma pozwolić na dokładniejsze wyznaczenie stałej Hubble’a.
Aby zmierzyć tempo rozszerzania się wszechświata, naukowcy muszą określić odległości do obiektów kosmicznych. W zależności od dystansu stosuje się różne metody pomiarowe, które razem tworzą tzw. „kosmiczną drabinę odległości”.
Szacunki naukowców zwalają z nóg
Nowa analiza uwzględnia wiele niezależnych wskaźników odległości i ocenia ich wiarygodność, by ograniczyć wpływ niepewności pomiarowych. Wyniki badań, opublikowane 10 kwietnia w czasopiśmie „Astronomy & Astrophysics”, wskazują, że pobliski wszechświat rozszerza się w tempie około 73,5 kilometra na sekundę na megaparsek (czyli ponad 3 mln lat świetlnych). Dotychczasowe szacunki zwykle mieściły się w przedziale od 73 do 76 kilometrów na sekundę na megaparsek.
– Siła tej pracy polega na tym, że nie opiera się ona na jednej metodzie. Gdy wiele niezależnych pomiarów prowadzi do tego samego wyniku, rośnie pewność, że obserwujemy rzeczywistą cechę wszechświata, a nie błąd jednej techniki. Obecne pomiary sugerują, że wszechświat rozszerza się szybciej, niż wynikałoby to z modeli opisujących jego stan krótko po Wielkim Wybuchu – powiedział Adam Riess, współautor badania.
Jednym z głównych celów budowy teleskopu Hubble’a było właśnie dokładne określenie stałej Hubble’a. Rozbieżność między pomiarami współczesnego i wczesnego wszechświata określa się dziś mianem „napięcia Hubble’a”.
NASA planuje kolejny krok już tej jesieni. Na orbitę ma trafić Kosmiczny Teleskop Nancy Grace Roman, który dostarczy ogromnej ilości danych potrzebnych do jeszcze dokładniejszego badania rozszerzania się wszechświata i rozwiązania problemu napięcia Hubble’a.
Źródło: NASA
Czytaj też: Program Spaceship France nabiera rozpędu
Grafika tytułowa: NASA / Unsplash
