Węgry. Nietypowy pochówek z epoki kamienia
Archeolodzy badający neolityczne cmentarzyska na terenie dzisiejszych Węgier odkryli pochówek kobiety, który wyraźnie odbiega od typowych wzorców pogrzebowych. Została ona pochowana w sposób charakterystyczny dla mężczyzn, co zdaniem badaczy może wskazywać, że w społecznościach sprzed około 7000 lat role płciowe nie zawsze były sztywno określone.
Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie American Journal of Biological Anthropology. Naukowcy przeanalizowali 125 szkieletów pochodzących z dwóch neolitycznych cmentarzy używanych w latach ok. 5300–4650 p.n.e. na wschodzie Hungary. Zespół porównał zarówno ślady aktywności fizycznej zapisane w kościach, jak i sposób pochówku oraz przedmioty złożone w grobach.
Analiza zmian w szkielecie pokazała, że zarówno kobiety, jak i mężczyźni wykonywali ciężką pracę fizyczną i często klęczeli podczas codziennych czynności. Jednocześnie szkielety mężczyzn częściej wykazywały oznaki silnego obciążenia prawej ręki – prawdopodobnie związanego z ruchem rzucania, np. podczas polowania.
Kobiecy grób zawierający kamienne narzędzia kojarzone z mężczyznami
Wyraźne różnice widać było także w zwyczajach pogrzebowych. Na jednym z cmentarzy większość kobiet układano na lewym boku i chowano z pasami z muszelkowych koralików. Mężczyźni natomiast spoczywali zwykle na prawym boku, a w ich grobach znajdowano wypolerowane narzędzia kamienne.
Jednak kilka pochówków łamało ten schemat. Dwa szkielety mężczyzn i pięć szkieletów kobiet zostało złożonych do grobu w sposób typowy dla przeciwnej płci. Szczególnie interesujący okazał się pochówek starszej kobiety, jedyny kobiecy grób zawierający kamienne narzędzia kojarzone z mężczyznami.
Dodatkowo budowa jej kości wskazuje, że wykonywała czynności wymagające długotrwałego klęczenia, podobnie jak wielu mężczyzn z tego cmentarzyska. Zdaniem badaczy może to oznaczać, że w niektórych przypadkach kobiety pełniły role zwykle przypisywane mężczyznom.
Główny autor badań Sébastien Villotte z French National Centre for Scientific Research uważa, że takie pochówki mogą odzwierciedlać indywidualne życiowe ścieżki, które nie wpisywały się w idealny społeczny model.
Badanie sugeruje, że choć społeczności neolityczne miały wyraźnie zaznaczone role płciowe, nie były one absolutne. W niektórych sytuacjach granice między nimi mogły być bardziej elastyczne, niż wcześniej przypuszczano – nawet siedem tysięcy lat temu.
Źródło: livescience.com/archaeology.org
Czytaj też: Układy scalone działające jak mózgi, teraz skalowalne
Grafika tytułowa: Trnava University / Unsplash
