To najstarsze takie dzieło ludzkości w tym rejonie! Archeolodzy natrafili na niezwykły zabytek!
Odkryta na odległej indonezyjskiej wyspie licząca 4000 lat malowana kamienna płytka jest pierwszym znanym przykładem przenośnej sztuki należącej do austronezyjskiej tradycji malarskiej (Austronesian Painting Tradition, APT), dającym rzadki wgląd w świat symboli jednych z najwybitniejszych żeglarzy w historii ludzkości.
Odkrycia dokonał międzynarodowy zespół kierowany przez archeologów z Australian National University (ANU) oraz indonezyjskiej Narodowej Agencji Badań i Innowacji (BRIN) podczas wykopalisk w schronisku skalnym Huknaur na wyspie Wetar we wschodniej Indonezji.
Charakterystyczny motyw promieni słońca
Płytka nosi charakterystyczny czerwony wzór koncentrycznych kręgów z rozchodzącymi się promieniami, przypominający słońce – styl typowy dla APT, tradycji malarskiej obecnej w sztuce naskalnej wschodniej Indonezji i zachodniego Pacyfiku, na obszarach zamieszkanych przez ludy posługujące się językami austronezyjskimi. Choć malowidła APT są szeroko rozpowszechnione, większość z nich znajduje się na ścianach jaskiń i schronisk skalnych i jest trudna do datowania, przez co ich chronologia pozostaje słabo poznana. Płytka z Wetar dostarcza pierwszego dowodu na to, że tego rodzaju wzory malowano również na przenośnych przedmiotach, a jej precyzyjnie datowany kontekst archeologiczny pozwala rzadko dostępnie określić wiek tego charakterystycznego motywu.
Jak mówi główna autorka badania, profesor Sue O’Connor z ANU, odkrycie zmienia rozumienie tego, jak takie symbole mogły być wykorzystywane – przenośne znaki mogły podróżować razem z ludźmi i pomagać komunikować wspólną tożsamość, przynależność oraz wierzenia między społecznościami wyspiarskimi. Podobne motywy przypominające słońce były historycznie malowane na łodziach i innych przedmiotach, gdzie mogły pełnić funkcję symboli ochrony i tożsamości grupowej.
Sztuka starsza niż ceramika
Datowanie radiowęglowe warstw archeologicznych, przeprowadzone przez współautorkę badania dr Simonę Kealy z ANU, umiejscowiło płytkę na okres sprzed około 4090–3900 lat, czyli w czasie, gdy ludy austronezyjskie szybko rozprzestrzeniały się na wyspy Azji Południowo-Wschodniej. Jak podkreśla dr Kealy, odkrycie pokazuje, że charakterystyczny motyw promieni słońca był już częścią tradycji APT podczas najwcześniejszej ekspansji Austronezyjczyków w południową Wallaceę – ci niezwykli żeglarze szybko rozprzestrzeniali się na tysiące kilometrów oceanu, a sztuka i wspólne tradycje symboliczne towarzyszyły tej wielkiej migracji morskiej już od jej najwcześniejszych faz.
Płytkę znaleziono w warstwie sprzed epoki ceramiki, co wskazuje, że tradycja APT dotarła na Wetar zanim pojawiła się ceramika, jedna z głównych cech materialnych, na podstawie których archeolodzy tradycyjnie śledzą ekspansję austronezyjską. Jak zauważa współautor badania dr Ceri Shipton z ANU, odkrycie pokazuje, że austronezyjscy pionierzy przybywali z rozbudowaną ideologią reprezentowaną przez malowidła APT, zanim doszło do bardziej rozwiniętych kontaktów przynoszących ceramikę, ludzie ci nie przenosili wraz z sobą jedynie technologii i przedmiotów, lecz także idee, tożsamości i nowe sposoby rozumienia świata.
Badanie zostanie opublikowane w czasopiśmie Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS).
Źródło: Australian National University
Czytaj też: Woda po nich Po prostu spływa! Polscy naukowcy z Łodzi stworzyli niezwykłe tkaniny!
Grafika tytułowa: Trnava University / Unsplash
