
Światło wyłącza komórkowy recykling! Poznaj ASAP – nowe narzędzie biologów do badania autofagii, raka i starzenia!
Biolodzy z Salk Institute opracowali ASAP (Autophagic SNARE for Abrupt Photomanipulation). To narzędzie świetlne, które szybko, precyzyjnie i odwracalnie włącza i wyłącza autofagię, czyli komórkowy recykling. Wyniki ukazały się w „Nature Cell Biology”.
Autofagia usuwa stare lub uszkodzone białka i struktury, rozkładając je na części do ponownego użycia. Proces jest zachowany od roślin po ludzi, a jego zaburzenia wiążą się z wieloma chorobami. Według Christiny Towers przez dekady brakowało zgody co do tego, co autofagia usuwa, bo nie było dobrych narzędzi. ASAP jest narzędziem optogenetycznym, a ta technika została w 2026 r. uhonorowana Nagrodą Nobla z fizjologii lub medycyny. Zespół zaprojektował białko, które po niewielkiej dawce światła przemieszcza się i blokuje autofagię w dowolnej komórce.
Niespodzianki z ludzkich komórek
Badacze analizowali skład białek w ludzkich komórkach od 5 do 60 minut po zablokowaniu autofagii. Wykryli wiele znanych celów, co potwierdziło działanie narzędzia, ale też zupełnie nowe białka. Pierwszą niespodzianką były kompleksy porów jądrowych: autofagia dba o ich jakość i usuwa wyłącznie pory częściowo zbudowane, oszczędzając zdrowe. Drugą były kondensaty białkowe, które gromadziły się w ciągu minut jako reakcja na narastanie białek porów.
To pierwsze badanie łączące syntezę białek z ich rozkładem. Towers chce użyć ASAP do badania komórek nowotworowych, a inne zespoły zgłaszają zainteresowanie zastosowaniem go m.in. w neuronach. Narzędzie może pomóc zrozumieć autofagię w neurodegeneracji, nowotworach, starzeniu i infekcjach.
Źródło: Salk Institute for Biological Studies
Czytaj też: Kosmiczny paradoks. Astronomowie odkryli parę potężnych kwazarów, która łamie dotychczasowe teorie!
Grafika tytułowa: Indra Projects / Unsplash
