Przepis na „koktajl” dla komórek mózgowych. To ważne dla osób poważnie chorych
Naukowcy z Harvard University opracowali innowacyjny sposób wytwarzania w laboratorium neuronów korowo-rdzeniowych – komórek nerwowych odpowiedzialnych za świadomą kontrolę ruchu, które ulegają zniszczeniu w stwardnieniu zanikowym bocznym (ALS) oraz w wyniku urazów rdzenia kręgowego. Odkrycie to stanowi ważny krok w kierunku zrozumienia, dlaczego neurony te obumierają, a w dalszej perspektywie może pomóc w opracowaniu metod ich regeneracji.
Badacze skupili się na komórkach progenitorowych, czyli komórkach pośrednich między komórkami macierzystymi a w pełni wyspecjalizowanymi komórkami organizmu. W przeciwieństwie do klasycznych komórek macierzystych są one już częściowo „zaprogramowane”, dzięki czemu łatwiej skierować ich rozwój w określonym kierunku. Naukowcy odkryli, że pewna grupa takich komórek obecna w mózgu dorosłych osób może zostać pobudzona do wytwarzania neuronów, jeśli otrzyma odpowiedni zestaw sygnałów molekularnych naśladujących procesy zachodzące podczas rozwoju embrionalnego.
W efekcie udało się uzyskać neurony o cechach bardzo zbliżonych do naturalnych neuronów korowo-rdzeniowych – zarówno pod względem budowy, aktywności elektrycznej, jak i ekspresji genów. To pierwszy tak wiarygodny model tych komórek w warunkach laboratoryjnych. Ma on duże znaczenie badawcze, ponieważ choroby neurologiczne często dotykają tylko określonych typów neuronów, a ich poznanie wymaga pracy właśnie na właściwych komórkach.
Odkrycie wykracza poza samo modelowanie chorób
Możliwość kierowania rozwojem komórek już obecnych w mózgu otwiera nowe perspektywy medycyny regeneracyjnej. W przyszłości podobne podejście mogłoby pozwolić na zastępowanie utraconych neuronów, wspomaganie odbudowy uszkodzonych połączeń nerwowych lub pobudzanie naturalnych mechanizmów naprawczych bez konieczności przeszczepów.
Na obecnym etapie badania przeprowadzono w warunkach laboratoryjnych, dlatego kolejne prace będą sprawdzać, czy metoda może działać w organizmach żywych. Już teraz jednak wyniki pokazują, że mózg może posiadać większy potencjał regeneracyjny, niż dotąd sądzono. Odkrycie to przybliża naukowców do stworzenia nowych strategii leczenia chorób neurodegeneracyjnych i urazów, które do tej pory uznawano za nieodwracalne, oraz podkreśla rosnące znaczenie badań podstawowych w tworzeniu przyszłych terapii.
Źródło: Harvard University
Czytaj też: Rozmowa z chatbotem wpływa na polityczne decyzje wyborców? Nowe badanie!
Grafika tytułowa: David Matos / Unsplash
