
Natura sama tworzy broń na plastik! Naukowcy odkryli ponad 600 tysięcy białek mikrobiologicznych zdolnych go rozkładać
Plastik stał się jednym z największych wyzwań środowiskowych współczesnego świata. Jego drobne cząstki są obecne już nie tylko w morzach i rzekach, ale także w glebach, regionach polarnych i wielu innych ekosystemach.
Najnowsze międzynarodowe badania z udziałem naukowców z Uniwersytetu w Turku, dwóch uczelni z Barcelony oraz Instytutu Nauki w Tokio pokazują jednak, że natura może dysponować znacznie większym potencjałem do radzenia sobie z tym problemem, niż dotychczas przypuszczano.
Uczeni odkryli, że ponad 95 procent znanych gatunków bakterii i archeonów posiada co najmniej jeden gen związany z rozkładem naturalnych lub syntetycznych tworzyw sztucznych. Oznacza to, że zdolność do biodegradacji plastiku nie jest cechą kilku wyjątkowych mikroorganizmów, lecz zjawiskiem niezwykle powszechnym w świecie mikrobów.
W trakcie badań naukowcy zidentyfikowali ponad 600 tysięcy białek, które mogą uczestniczyć w rozkładzie różnych rodzajów tworzyw sztucznych. Powstała przy tym największa jak dotąd baza danych dotycząca biologicznych mechanizmów degradacji plastiku. Obejmuje ona białka związane z rozkładem 39 różnych polimerów, zarówno naturalnych, jak i syntetycznych, występujących w 23 typach środowisk – od głębin oceanicznych i gleb po gorące źródła i obszary polarne.
Analiza wykazała, że zdolności mikroorganizmów do rozkładu tworzyw sztucznych są silnie związane z warunkami panującymi w danym środowisku. Niektóre ekosystemy, zwłaszcza gleby, okazały się szczególnie bogate w enzymy odpowiedzialne za rozkład plastiku. Świadczy to o tym, że mikroorganizmy potrafią dostosowywać się do lokalnych warunków i rozwijać mechanizmy pozwalające im wykorzystywać dostępne substancje.
Znaczenie tych odkryć wykracza daleko poza lepsze poznanie świata mikroorganizmów
Wyniki badań dostarczają cennych wskazówek dla rozwoju nowoczesnych technologii służących ograniczaniu zanieczyszczenia środowiska. Poznanie enzymów występujących w różnych ekosystemach może pomóc w opracowywaniu skuteczniejszych metod biologicznego rozkładu odpadów z tworzyw sztucznych oraz w projektowaniu materiałów łatwiejszych do przetwarzania przez naturalne procesy zachodzące w przyrodzie.
Powstała baza danych może również stać się ważnym narzędziem dla biotechnologii i inżynierii materiałowej. Dzięki niej możliwe będzie poszukiwanie enzymów najlepiej przystosowanych do działania w określonych warunkach środowiskowych, co może przyczynić się do opracowania nowych rozwiązań wspierających gospodarkę o obiegu zamkniętym. Badania pokazują, że mikroorganizmy odgrywają znacznie większą rolę w funkcjonowaniu ekosystemów, niż jeszcze niedawno sądzono. Zrozumienie ich naturalnych zdolności może w przyszłości pomóc w tworzeniu bardziej przyjaznych dla środowiska technologii oraz skuteczniejszych sposobów walki z rosnącym problemem zanieczyszczenia plastikiem.
Źródło: Uniwersytet w Turku
Czytaj też: Zamiast niszczyć raka, pomaga mu rosnąć! Naukowcy odkryli niebezpieczny mechanizm!
Grafika tytułowa: CDC / Unsplash
