Dieta prehistorycznych Europejczyków była bardziej złożona, niż sądzono?
Nowe badania pokazują, że dieta dawnych społeczności Europy była znacznie bardziej różnorodna, niż wcześniej przypuszczano. Analiza zwęglonych resztek jedzenia zachowanych w naczyniach ceramicznych wskazuje, że prehistoryczni łowcy-zbieracze łączyli w swoich posiłkach wiele składników roślinnych i zwierzęcych.
Wyniki badań opublikowano 4 marca 2026 r. w czasopiśmie PLOS One. Zespół kierowany przez Lara González Carretero z University of York zastosował zestaw różnych metod analitycznych, aby dokładniej odtworzyć jadłospis dawnych Europejczyków.
Dotychczas naukowcy często analizowali głównie pozostałości tłuszczów zachowane w starożytnej ceramice. Metoda ta dostarcza jednak przede wszystkim informacji o produktach zwierzęcych. W nowym badaniu połączono analizę chemiczną z badaniami mikroskopowymi zwęglonych resztek jedzenia, co pozwoliło zidentyfikować również składniki roślinne.
W próbkach znaleziono ślady wielu roślin
Badacze przeanalizowali materiał organiczny z 58 fragmentów naczyń ceramicznych odkrytych na 13 stanowiskach archeologicznych w północnej i wschodniej Europie. Ceramika pochodziła z okresu między VI a III tysiącleciem p.n.e.
W próbkach znaleziono ślady wielu roślin – m.in. traw, jagód, liści i nasion. Często występowały one razem z pozostałościami produktów zwierzęcych, przede wszystkim ryb i innych organizmów wodnych. Skład mieszanek różnił się w zależności od regionu, co najprawdopodobniej odzwierciedlało zarówno lokalne zasoby środowiska, jak i tradycje kulinarne poszczególnych społeczności.
Odkrycia pokazują, że rośliny i produkty wodne odgrywały ważną rolę w diecie wczesnych Europejczyków, a ceramika była regularnie wykorzystywana do przygotowywania złożonych potraw. Każda społeczność mogła mieć własne przepisy i zwyczaje kulinarne.
Jak podkreślają autorzy badania, łączenie różnych metod analitycznych pozwala znacznie lepiej zrozumieć dietę dawnych ludzi.
– Tradycyjna analiza chemiczna zwykle wskazuje głównie składniki zwierzęce, ale nasze podejście mikroskopowe pozwoliło ponownie dostrzec roślinne elementy tych prehistorycznych potraw – zaznaczają badacze. Wyniki sugerują, że łowcy-zbieracze nie żywili się wyłącznie rybami, lecz przetwarzali i spożywali szeroką gamę roślin.
Źródło: Uniwersytet w Yorku
Czytaj też: Rozwijanie odporności na alergeny. Odrobina brudu może zdziałać cuda?
Grafika tytułowa wygenerowana przy wsparciu AI
