Biomarkery metaboliczne. Innowacje w wykrywaniu raka
Innowacyjny projekt realizowany aktualnie przez naukowców z Politechniki Rzeszowskiej we współpracy z lekarzami ze Szpital Powiatowy w Kolbuszowej ma na celu opracowanie nowych sposobów wykrywania raka prostaty poprzez identyfikację tzw. biomarkerów metabolicznych. Uzyskane dofinansowanie pozwala prowadzić zaawansowane badania, których znaczenie wykracza poza samą naukę i może bezpośrednio przełożyć się na poprawę diagnostyki jednego z najczęstszych nowotworów u mężczyzn.
Obecnie wykrywanie raka prostaty opiera się głównie na badaniu poziomu PSA, które choć powszechnie stosowane, nie zawsze daje jednoznaczne wyniki. W praktyce oznacza to, że wielu pacjentów poddawanych jest niepotrzebnym, często inwazyjnym badaniom lub leczeniu. Prowadzone badania mają na celu znalezienie bardziej precyzyjnych wskaźników choroby, które pozwolą odróżnić rzeczywiste zagrożenie od fałszywych alarmów. Naukowcy analizują setki próbek biologicznych, takich jak krew, mocz i tkanki, poszukując charakterystycznych zmian w składzie chemicznym organizmu. Wykorzystują przy tym nowoczesne technologie analityczne, które umożliwiają bardzo dokładne „zajrzenie” w strukturę komórek i procesy zachodzące w nowotworze. Dzięki temu mogą zidentyfikować konkretne cząsteczki, których obecność lub zmienione stężenie sygnalizuje rozwój choroby.
Mniej inwazyjne testy diagnostyczne
Praktyczne znaczenie tych badań polega przede wszystkim na możliwości stworzenia nowych, mniej inwazyjnych testów diagnostycznych. Jeśli uda się potwierdzić skuteczność wykrywanych biomarkerów, diagnoza raka prostaty będzie mogła w przyszłości opierać się na prostych badaniach krwi lub moczu, bez konieczności wykonywania biopsji. To oznacza większy komfort dla pacjentów i szybsze podejmowanie decyzji terapeutycznych. Dodatkową wartością projektu jest porównanie wyników z innymi nowotworami układu moczowego. Pozwoli to wyodrębnić cechy charakterystyczne wyłącznie dla raka prostaty, co jeszcze bardziej zwiększy dokładność diagnozy i ograniczy ryzyko pomyłek.
W dłuższej perspektywie efekty badań mogą przyczynić się do rozwoju medycyny spersonalizowanej, w której leczenie jest dopasowywane do indywidualnych cech pacjenta. Lepsza diagnostyka to nie tylko wcześniejsze wykrywanie choroby, ale także możliwość dobrania skuteczniejszej terapii i uniknięcia zbędnych zabiegów. Oznacza to realne korzyści zarówno dla pacjentów, jak i całego systemu ochrony zdrowia.
Źródło: Politechnika Rzeszowska
Czytaj też: Cichy problem. Nadciśnienie u młodych dorosłych
Grafika tytułowa: National Cancer Institute / Unsplash
