Aż 10 asteroid zostało nazwanych na cześć roli ESA w obronie planetarnej
Międzynarodowa Unia Astronomiczna zatwierdziła nazwanie 10 asteroid imionami osób i miejsc związanych z działaniami Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) mającymi na celu odkrywanie, monitorowanie, badanie i ochronę Ziemi przed asteroidami i kometami, które zbliżają się zbyt blisko naszej planety.
Asteroida znana tymczasowo jako 2021 FE40 została oficjalnie nazwana (810657) ESOC, na cześć Europejskiego Centrum Operacji Kosmicznych ESA w Darmstadt w Niemczech. Od prawie 60 lat ESOC jest europejskim centrum kontroli najbardziej ambitnych misji kosmicznych na orbicie okołoziemskiej oraz w odległych miejscach, takich jak planety, komety, asteroidy i inne. ESOC pełni również funkcję centrum administracyjnego programu bezpieczeństwa kosmicznego ESA, do którego należy zespół ds. obrony planetarnej.
Asteroida została odkryta w marcu 2021 roku przez astronoma Erwina Schwaba i byłego szefa obrony planetarnej ESA, Detlefa Koschnego. Szacuje się, że jej średnica wynosi od 600 do 1300 m, co oznacza, że jest co najmniej dwa razy większa od swojego imiennika, kampusu ESOC na Ziemi. Krąży ona wokół Słońca poza orbitą Marsa.
Asteroida ESOC jest jedną z 10 asteroid (i jednej komety), które w 2025 r. otrzymały nazwy na cześć osób i miejsc związanych z działaniami ESA w zakresie obrony planetarnej. Pełna lista obejmuje:
- (126247) Laurafaggioli, nazwana na cześć Laury Faggioli za jej pracę nad określeniem orbity asteroidy i oceną ryzyka dla zespołu ESA ds. obrony planetarnej.
- (126248) Dariooliviero, nazwana na cześć Dario Oliviero za jego pracę nad dostarczaniem danych operacyjnych dla zespołu ESA ds. obrony planetarnej.
- (296587) Ocaña, nazwana na cześć Francisco Ocaña, za jego osiągnięcia w trakcie kariery w dziedzinie obrony planetarnej, w szczególności dla ESA.
- (457818) Ramírezmoreta, nazwana na cześć Pablo Ramírez Moreta, za jego badania w dziedzinie astronomii i pracę w zespole ESA ds. obrony planetarnej.
- (826631) Frascati, nazwana na cześć miasta Frascati, położonego w pobliżu Rzymu we Włoszech. We Frascati znajduje się Europejski Instytut Badań Kosmicznych (ESRIN) ESA, w którym mieści się Centrum Koordynacji Obiektów Bliskich Ziemi (NEOCC) Agencji.
- (438881) Michaelkhan, nazwany na cześć byłego analityka misji ESA Michaela Khana, za jego wkład w misje kosmiczne ESA dotyczące obrony planetarnej, Hera i Ramses, a także wiele innych.
- (386618) Accomazzo, nazwany na cześć byłego szefa operacji misji ESA, Andrei Accomazzo, za jego rolę w misjach ESA dotyczących małych ciał Układu Słonecznego, Rosetta i Hera, a także wielu innych.
- (321480) Juanluiscano, nazwany na cześć Juana Luisa Cano z ESA, za jego wkład jako inżyniera i kierownika projektu w kilka badań misji kosmicznych, w tym „Don Quijote” (pierwotna koncepcja, która później stała się międzynarodową współpracą Asteroid Impact & Deflection Assessment, obejmującą misje DART NASA i Hera ESA) oraz jego pracę w zakresie obrony planetarnej.
- (241373) Richardmoissl, nazwany na cześć Richarda Moissla, obecnego szefa Biura Obrony Planetarnej ESA, za jego wkład w działalność Biura i kilka misji ESA.
Oprócz tych 10 asteroid, jedna nowa kometa, P/2025 W3 (Kresken), została nazwana na cześć jej odkrywcy, astronoma ESA Rainera Kreskena.
Proces nadawania nazw asteroidom jest zarządzany przez Grupę Roboczą ds. Nazewnictwa Małych Ciał Niebieskich Międzynarodowej Unii Astronomicznej.
Kiedy asteroida zostaje odkryta po raz pierwszy, otrzymuje „tymczasowe oznaczenie” oparte na dacie odkrycia. Na przykład w przypadku asteroidy 2021 FE40 „2021” oznacza rok odkrycia. Litera „F” oznacza połowę miesiąca, w którym nastąpiło odkrycie w danym roku. Litera „A” oznacza pierwszą połowę stycznia, litera „B” oznacza drugą połowę stycznia i tak dalej, z pominięciem litery „I”, aby uniknąć pomylenia z cyfrą 1. Litera „F” odpowiada zatem szóstej połowie miesiąca w roku – drugiej połowie marca.
„E40” wskazuje, ile innych asteroid zostało już odkrytych w ciągu tej połowy miesiąca. Pierwsze 25 odkryć w połowie miesiąca otrzymuje litery od A do Z (litera „I” jest ponownie pomijana). Kolejne 25 otrzymuje litery od A1 do Z1, kolejne 25 otrzymuje litery od A2 do Z2, następnie od A3 do Z3 itd. 2021 FE40 była zatem 1005. asteroidą odkrytą w drugiej połowie marca 2021 r.
Gdy orbita asteroidy jest dobrze znana, a jej przyszła trajektoria może być wiarygodnie przewidziana, otrzymuje ona stały numer. Około 850 000 z 1,3 miliona znanych asteroid otrzymało stałe numery: (1) Ceres była pierwszą, która otrzymała numer, a (810657) 2021 FE40 była 810 657.
Po nadaniu asteroidzie stałego numeru jej odkrywcy są proszeni o zaproponowanie nazwy, która zastąpi tymczasowe oznaczenie. Proponowana nazwa jest sprawdzana przez grupę roboczą i musi być zgodna z pewnymi wytycznymi IAU. Nazwy nie powinny być dłuższe niż 16 znaków i zazwyczaj są zapisywane jako jedno słowo (stąd Richard Moissl staje się asteroidą Richardmoissl).
Nazwy asteroid muszą być możliwe do wymówienia w co najmniej jednym uznanym języku i nie mogą być obraźliwe. Nazwy zwierząt domowych, produktów komercyjnych oraz współczesnych postaci politycznych lub wojskowych są generalnie niedozwolone. Niektóre klasy lub rodziny asteroid mają tradycje nazewnicze: na przykład asteroidy trojańskie Jowisza noszą nazwy postaci związanych z wojną trojańską, natomiast rodzina asteroid centaurów nosi nazwy mitologicznych centaurów.
Po zatwierdzeniu asteroida staje się znana pod swoją oficjalną nazwą, zapisaną jako „(numer) Nazwa”, jak na przykład niedawno nazwana (810657) ESOC.
Źródło: ESA
Czytaj też: Lawiny magnetyczne napędzają rozbłyski słoneczne
Grafika tytułowa: NASA Hubble Space Telescope / Unsplash
