Niezwykły sukces polskich lekarzy! Dokonali pierwszego takiego przeszczepu na świecie!
Pierwsze na świecie chimeryczne przeszczepienie wątroby wykonane przez zespół specjalistów Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego otworzyło nowy kierunek w chirurgii wątroby i transplantologii.
Po raz pierwszy medykom udało się stworzyć jeden funkcjonalny narząd z dwóch fragmentów wątroby o różnym pochodzeniu genetycznym, a następnie wszczepić go pacjentce. Innowacyjne rozwiązanie może w przyszłości pomóc chorym, u których rozległość nowotworu uniemożliwia zastosowanie standardowych metod operacyjnych.
Nowa metoda łączy doświadczenia z kilku zaawansowanych dziedzin medycyny. Wykorzystuje elementy autotransplantacji, czyli przeszczepienia własnego narządu pacjenta, allotransplantacji, czyli wykorzystania narządu od dawcy, oraz chirurgii ex situ, w której wątroba jest czasowo wyjmowana z organizmu i operowana poza nim. Dzięki temu lekarze mogą radykalnie usunąć zmienioną nowotworowo część wątroby, a jednocześnie zachować zdrowy fragment własnego narządu pacjenta. W opisywanym przypadku 47-letniej pacjentki jej własna wątroba została usunięta z organizmu. Pozaustrojowo lekarze usunęli większość zajętą przez nowotwór i przygotowali zdrową część narządu do ponownego wszczepienia. Problem polegał na tym, że pozostały fragment był zbyt mały, aby od razu zapewnić bezpieczne funkcjonowanie wątroby.
Rozwiązaniem było połączenie własnego fragmentu pacjentki z odpowiednio przygotowanym fragmentem wątroby pochodzącym od zmarłego dawcy. Tak powstał jeden chimeryczny graft, który wszczepiono chorej. Fragment dawcy miał pełnić przede wszystkim funkcję czasowego biologicznego wsparcia, dając własnej części wątroby czas na regenerację i zwiększenie objętości. Plan leczenia zakładał więc, że fragment od dawcy nie pozostanie w organizmie pacjentki na stałe. I właśnie to udało się osiągnąć. Dzięki szybkiej regeneracji własnej wątroby już po tygodniu lekarze mogli przeprowadzić drugi zabieg i usunąć część pochodzącą od zmarłego dawcy. W organizmie pacjentki pozostała wyłącznie jej własna, odpowiednio przerośnięta i prawidłowo funkcjonująca wątroba. Obecnie pacjentka jest w dobrym stanie.
To nowa możliwość leczenia pacjentów z zaawansowanymi nowotworami
Znaczenie tej operacji wykracza poza sam fakt wykonania niezwykle skomplikowanego zabiegu. Chimeryczne przeszczepienie tworzy nową możliwość leczenia wybranych pacjentów z zaawansowanymi nowotworami wątroby, u których klasyczna operacja nie pozwalałaby jednocześnie całkowicie usunąć zmian i pozostawić wystarczającej ilości zdrowego miąższu. Opracowana strategia pokazuje również, że w przyszłości możliwe może być bardziej indywidualne dopasowywanie sposobu leczenia do potrzeb konkretnego pacjenta. Zamiast traktować przeszczep jako ostateczne zastąpienie własnego narządu, można wykorzystać fragment od dawcy jako czasowe wsparcie, które pozwala zachować i rozbudować własną wątrobę chorego.
Osiągnięcie jest kolejnym etapem rozwoju zaawansowanej chirurgii w Klinice Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby WUM. Zespół ma już doświadczenie w pionierskich procedurach, w tym pierwszej w Polsce autotransplantacji wątroby, wspomagającym przeszczepieniu wątroby oraz przeszczepianiu fragmentów wątroby od żywych dawców u dorosłych. Połączenie tych doświadczeń umożliwiło opracowanie rozwiązania, które może stać się podstawą kolejnych metod leczenia najbardziej wymagających przypadków chorób wątroby.
Źródło: Warszawski Uniwersytet Medyczny
Czytaj też: Promyk nadziei dla chorych na ALS! Naukowcy opracowali nowatorską terapię genową!
Grafika tytułowa: Piron Guillaume / Unsplash
