[NASZE WIDEO] Czemu nie było małych dinozaurów? Wreszcie mamy odpowiedź
Jeśli choć trochę interesujesz się dinozaurami – a kto się nie interesuje! – to z pewnością zauważyłeś ciekawą rzecz: nie znamy żadnych naprawdę małych nie-ptasich dinozaurów. Coś tu jest nie tak…
Ale skąd wiemy, że tak nie powinno być? Istnie narzędzie matematyczne, pozwalające wyliczyć optymalną, największą i najmniejszą masę ciała jakiegoś rodzaju zwierząt. Działa to tak, że im zwierzę jest większe, tym łatwiej mu pozyskiwać zasoby – czyli jedzenie – ale jednocześnie, tym więcej zasobów „kosztuje” zostawienie potomstwa: dzieci są większe, opieka trwa dłużej itp… Istnieje więc optimum rozmiaru, oraz rozpiętość od najmniejszego do największego sensownego. Stephanie Lechki i Roger Benson użyli tego narzędzia – modelu BMT – do wykreślenia krzywych rozmiaru między innymi dla ssaków i ptaków i okazało się, że doskonale przewiduje ono rzeczywiste zakresy masy ciała tych zwierząt. Ale dla dinozaurów model BMT przewidywał wagę minimalną 100 g i modę (najczęściej występującą wartość) około 3 kg, podczas gdy w rzeczywistości najmniejszy dinozaur ważył 450 gramów, a moda wynosi ponad 30 kilogramów! Możliwość, że skamieniałości małych dinozaurów po prostu się nie zachowały – bo były małe – została odrzucona, bo wraz z kośćmi dinozaurów zachowały się kości współczesnych ich małych ssaków.
Wniosek pracy dwojga naukowców jest taki, że na rozmiary zwierząt wpływają też czynniki środowiskowe, na przykład konkurencja. W przypadku środowiska epoki kredy, nisze ekologiczne małych zwierząt zajęły – wypchnięte przez nie ze wszystkich innych nisz – ssaki. Kiedy tylko dinozaury zdobyły zupełnie nowe przystosowanie jakim było latanie – tą ich gałąź nazywamy dziś ptakami – i zaczęły zasiedlać nieobciążone konkurencją nisze ekologiczne, ich rozmiary błyskawicznie dopasowały się do przewidywań modelu BMT. Na ironię zakrawa fakt, że kiedy w Ziemię uderzyła asteroida z Chicxulub, jedną z cech, które zwiększały szanse na przetrwanie apokalipsy były małe rozmiary ciała.
