Przeprogramowanie komórek odpornościowych pełniących rolę „strażników” może zwiększyć skuteczność leczenia raka
Naukowcy ze Szpitala Badawczego dla Dzieci im. św. Judy, odkryli, w jaki sposób nowotwory unieszkodliwiają komórki odpornościowe pełniące rolę „strażników”, które sygnalizują reszcie układu odpornościowego obecność raka – oraz w jaki sposób przywrócenie ich zdolności do wytwarzania energii może poprawić skuteczność immunoterapii.
Wyniki opublikowane w „Science” wskazują, że przywrócenie zdolności tych komórek do produkcji energii wzmacnia odpowiedź przeciwnowotworową i poprawia efekty immunoterapii.
Komórki dendrytyczne odpowiadają za wykrywanie zagrożenia i aktywację limfocytów niszczących komórki rakowe. Jednak w trudnym, ubogim w składniki odżywcze środowisku guza ich mitochondria – odpowiedzialne za wytwarzanie energii – przestają działać prawidłowo. W efekcie komórki te tracą zdolność pobudzania układu odpornościowego.
Badacze wykazali, że guzy aktywnie przeprogramowują metabolizm tych komórek, osłabiając ich funkcję. Gdy jednak przywrócono sprawność mitochondriów w modelach mysich, komórki dendrytyczne odzyskały aktywność, a kontrola nad rozwojem nowotworu wyraźnie się poprawiła.
Manipulacja mitochondriami wzmacnia immunoterapię
Zespół sprawdził, czy poprawa funkcji mitochondriów może zwiększyć skuteczność istniejących terapii. Najlepsze efekty uzyskano, łącząc zmodyfikowane komórki dendrytyczne z immunoterapią opartą na blokadzie punktów kontrolnych. Taka kombinacja nie tylko spowalniała wzrost guzów, ale też znacząco wydłużała przeżycie zwierząt.
Co istotne, u leczonych myszy rozwinęła się trwała pamięć immunologiczna – po ponownym kontakcie z nowotworem ich organizm skutecznie hamował jego rozwój.
Jak guz „wyłącza” odporność?
Analiza mechanizmów molekularnych ujawniła kluczową rolę białek OPA1 i NRF1, które kontrolują komunikację między mitochondriami a jądrem komórkowym. W środowisku guza ich aktywność spada, co działa jak sygnał kryzysu energetycznego i prowadzi do wyciszenia funkcji immunologicznych komórek dendrytycznych.
Odkrycie tego mechanizmu otwiera drogę do nowych strategii terapeutycznych. Zamiast bezpośrednio atakować nowotwór, można przywrócić sprawność komórek odpornościowych i wzmocnić naturalne mechanizmy obronne organizmu.
Źródło: St. Jude Children’s Research Hospital
Czytaj też: Diagnozowanie endometriozy. Nowe biomarkery umożliwiają wczesne, nieinwazyjne wykrywanie
Grafika tytułowa: National Cancer Institute / Unsplash
