Naukowcy z Polski sprawdzają, jak skuteczniej chronić rośliny i pobudzać ich wzrost
Naukowcy z Poznańskiego Parku Naukowo-Technologicznego Fundacji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu opracowali nową klasę substancji aktywnych, określanych jako projektowalne salicylany, które mogą realnie zmienić sposób ochrony i wspomagania wzrostu roślin.
Ich badania pokazują, że możliwe jest jednoczesne wzmacnianie naturalnej odporności roślin oraz pobudzanie ich wzrostu i rozwoju, bez negatywnego wpływu na plon. To szczególnie ważne w czasie, gdy rolnictwo coraz silniej odczuwa skutki suszy, chorób oraz ograniczeń w stosowaniu tradycyjnych środków ochrony roślin.
Punktem wyjścia do tych prac był projekt Team-Tech, który umożliwił zespołowi przejście od badań podstawowych do zaawansowanych prac badawczo-rozwojowych. Naukowcy skupili się na związkach chemicznych, które pobudzają mechanizmy obronne roślin, ale jednocześnie sprawdzali, czy taka stymulacja nie odbywa się kosztem ich wzrostu. Wyniki pokazały, że odpowiednio zaprojektowane salicylany nie tylko poprawiają kondycję zdrowotną roślin, lecz także mogą sprzyjać uzyskiwaniu wyższych plonów w porównaniu z uprawami nieobjętymi ochroną.
Kluczową rolę w tym rozwiązaniu odgrywa wykorzystanie tzw. cieczy jonowych, czyli związków, których strukturę można precyzyjnie modyfikować w zależności od potrzeb. Dzięki temu naukowcy są w stanie wpływać na takie cechy substancji, jak rozpuszczalność czy biodostępność, co bezpośrednio przekłada się na skuteczność działania i możliwość stosowania mniejszych dawek. W praktyce oznacza to nie tylko lepszą ochronę roślin, ale także mniejsze obciążenie środowiska. Poznańskie badania wykazały również, że projektowalne salicylany skutecznie ograniczają negatywne skutki stresów abiotycznych, w tym suszy, która staje się jednym z największych wyzwań dla współczesnego rolnictwa.
Narzędzie umożliwiające praktyczne wdrożenie opracowanych rozwiązań
Co istotne, mechanizm ich działania ma charakter uniwersalny i sprawdza się w różnych gatunkach roślin, zwłaszcza tych o największym znaczeniu gospodarczym. Kolejnym etapem prac są doświadczenia polowe, które pozwolą precyzyjnie określić optymalne dawki i schematy stosowania w realnych warunkach uprawowych.
Znaczenie tych badań potwierdzają uzyskane patenty, które są elementem przemyślanej strategii komercjalizacji. Zespół nie traktuje ochrony patentowej jako celu samego w sobie, lecz jako narzędzie umożliwiające praktyczne wdrożenie opracowanych rozwiązań. Dzięki temu istnieje realna szansa, że nowe substancje trafią do rolnictwa jako bezpieczne i skuteczne narzędzie wspierające produkcję żywności. Opracowanie projektowalnych salicylanów pokazuje, że nowoczesna chemia może odpowiadać na aktualne wyzwania rolnictwa, łącząc ochronę roślin, zwiększanie plonów i dbałość o środowisko. To najlepszy przykład badań, których efekty mają nie tylko znaczenie naukowe, lecz także bardzo konkretne zastosowanie praktyczne.
Źródło: UAM w Poznaniu
Czytaj też: Węgry. Nietypowy pochówek z epoki kamienia
Grafika tytułowa: Daniel Öberg / Unsplash
