Czy to tylko internetowa moda? Naukowcy wyjaśniają zjawisko rosnącej liczby diagnoz ADHD

Wzrost liczby rozpoznań ADHD w Europie wynika głównie ze zmiany świadomości i diagnozowania, a nie z epidemii – przekonuje prof. Anita Thapar z Uniwersytetu w Cardiff. W niektórych krajach ten problem odpowiada bowiem już częstości populacyjnej

Prof. Thapar przewodniczyła grupie zadaniowej NHS England ds. ADHD. Podczas sesji, opartej głównie na danych z Wielkiej Brytanii, omówił, dlaczego rośnie liczba skierowań i leczenia mimo braku wzrostu populacyjnej częstości zaburzenia. Ta wynosi w Europie ok. 5–7 proc. u dzieci i 2–3 proc. u dorosłych.

Liczba rozpoznań wyraźnie wzrosła. W niektórych krajach odpowiada już częstości populacyjnej, w innych, np. w Wielkiej Brytanii, pozostaje znacznie poniżej niej. Rośnie też użycie leków. W Belgii, Niemczech, Holandii, Hiszpanii i Wielkiej Brytanii w latach 2010–2023 odsetek leczonych wzrósł, a w Wielkiej Brytanii ponad trzykrotnie – z 0,12 do 0,39 proc. Wśród dorosłych szczególnie mocno rosło u kobiet.

Dlaczego diagnoz przybywa

Zdaniem Thapar przyczyny to zmiany kryteriów diagnostycznych, większa świadomość społeczna i zawodowa oraz nowe dowody naukowe. Coraz lepiej wiadomo, że ADHD dotyczy dorosłych oraz kobiet i dziewcząt, o których dawniej zapominano. Obawy o błędne rozpoznania istnieją, ale badań na ten temat jest mało.

Badaczka porównuje to do nadciśnienia i wysokiego cholesterolu, których próg leczenia również się zmieniał. ADHD nie jest cechą „tak lub nie”, lecz występuje w spektrum. Zalecenia zwykle zaczynają się od wsparcia niefarmakologicznego, a leki włączane są, gdy to za mało. Leczenie może zmniejszać ryzyko przedwczesnej śmierci czy samobójstwa.

Częstość ADHD w klinikach jest niższa niż w populacji, co według Thapar sugeruje, że w Wielkiej Brytanii bywa ono niedorozpoznawane i niedoleczone. Prof. Barbara Franke z Radboud University, niezależnie komentując, ocenia, że wiedza o niedodiagnozowaniu kobiet i dorosłych dotarła do ludzi tak szybko, że sprawia wrażenie epidemii. Dodaje, że ADHD należy do najsłabiej zbadanych schorzeń, a o fundusze na badania trudno.

Źródło: European College of Neuropsychopharmacology

Czytaj też: Zrobisz badanie krwi i poznasz przyszłość swojego serca! Przełom w kardiologii?

Grafika tytułowa: National Cancer Institute / Unsplash