Przez wieki winiono smog z fabryk. Zęby ze starego cmentarza zdradziły zupełnie inną prawdę!

W czasie rewolucji przemysłowej w Anglii (ok. 1760–1840) zanieczyszczenie, ciężkie warunki pracy, złe mieszkania i ograniczony dostęp do słońca sprzyjały chorobom. Krzywica, czyli zaburzone mineralizowanie rosnącego szkieletu, była wśród dzieci powszechna. Za główne przyczyny uważano urbanizację, szerokość geograficzną i status społeczny, a klimat był w dużej mierze pomijany. Nowe badanie w „Frontiers in Environmental Archaeology“ sprawdziło, czy wahania klimatu przyczyniły się do niedoborów witaminy D u dzieci.

Badacze ponownie przeanalizowali zęby z nieużywanego już cmentarza Coach Lane w North Shields, w północno-wschodniej Anglii. Kwakrzy chowali tam zmarłych w latach 1711–1829, gdy miejscowość z wioski rybackiej przekształcała się w port przemysłowy; w 2010 roku odkopano 236 pochówków.

Zespół zbadał 30 zębów od 21 niezidentyfikowanych osób, szukając defektów mineralizacji zębiny. Jeśli pojawiają się w regularnych odstępach, mogą wskazywać na niedobór witaminy D. Ponieważ zęby rosną według stałego harmonogramu, można było ustalić wiek, w którym do nich dochodziło – głównie w niemowlęctwie i dzieciństwie.

Nie wiedziano jednak, w jakich latach to się działo, dlatego sięgnięto po rejestr pochówków. Dla 109 z 197 wpisanych osób oszacowano rok urodzenia, odejmując wiek zgonu od roku śmierci. Grobów nie oznaczono, więc badano całą społeczność. Okazało się, że 91 z 109 osób urodziło się w ciągu dekady po dużej erupcji wulkanicznej, a 41 w okresach, gdy niska aktywność Słońca zbiegała się z aktywnością wulkaniczną.

Pełny obraz człowieka

Jak mówi pierwsza autorka, dr Ellen Kendall z Durham University, większość pochowanych żyła w okresach zmienionej dostępności światła UV, co może tłumaczyć częstą krzywicę i wady zębiny. Dodanie klimatu do czynników wpływających na zdrowie pozwala, jej zdaniem, uzyskać pełniejszy obraz.

Zmienność klimatu nie jest wyłącznie współczesnym wyzwaniem, a zrozumienie, jak ludzie radzili sobie z podobnymi problemami, może pomóc w przyszłości.

Źródło: Frontiers (Frontiers in Environmental Archaeology)

Czytaj też: To zmienia wszystko, co wiedzieliśmy o mrówkach! Naukowcy odkryli niezwykły „supergen”!

Grafika tytułowa: Trnava University / Unsplash