Koniec z uciążliwym odklejaniem naklejek z jabłek? Włosi stworzyli niezwykły patent!
Opracowanie jadalnej i kompostowalnej etykiety może w przyszłości znacząco ograniczyć wpływ opakowań spożywczych na środowisko, a jednocześnie poprawić bezpieczeństwo i identyfikowalność produktów. Takie innowacyjne rozwiązanie powstało w ramach projektu APPEAL (Agrifood Protected by Printable Edible Authenticating Label), finansowanego przez włoski Fundusz Nauk Stosowanych i koordynowanego przez Politechnikę Mediolańską we współpracy z partnerami naukowymi i przemysłowymi, w tym Konsorcjum Melinda.
Badania naukowców koncentrowały się na stworzeniu etykiety, która byłaby nie tylko bezpieczna dla konsumentów, ale również przyjazna dla środowiska i możliwa do wdrożenia na skalę przemysłową. Uczeni wykorzystali składniki pochodzenia roślinnego oraz polisacharydy i pektyny pozyskiwane między innymi z produktów ubocznych przetwarzania jabłek. Opracowano także jadalne folie, wodne kleje spożywcze oraz specjalne tusze umożliwiające nanoszenie informacji w sposób trwały i bezpieczny. Znaczenie tych badań wykracza daleko poza samą produkcję etykiet. W sytuacji, gdy ilość odpadów opakowaniowych stale rośnie, a gospodarka o obiegu zamkniętym staje się jednym z najważniejszych kierunków rozwoju przemysłu, nowe rozwiązanie może pomóc ograniczyć zanieczyszczenie odpadów organicznych przeznaczonych do kompostowania i zmniejszyć zużycie tworzyw sztucznych.
Przeprowadzone testy wykazały, że opracowane etykiety charakteryzują się odpowiednią wytrzymałością mechaniczną oraz dobrą przyczepnością nawet w warunkach podwyższonej wilgotności. Potwierdzono również ich zdolność do biodegradacji i kompostowania, co ma kluczowe znaczenie dla przyszłych zastosowań w branży owocowo-warzywnej. Istotnym elementem projektu było także sprawdzenie bezpieczeństwa zdrowotnego nowego rozwiązania. Analizy laboratoryjne wykazały wysoką biokompatybilność materiału i nie ujawniły oznak toksyczności, uszkodzeń komórek ani negatywnego wpływu na materiał genetyczny. Ma to szczególne znaczenie, ponieważ każdego roku miliony tradycyjnych etykiet są przypadkowo spożywane wraz z owocami i warzywami.
Praktyczne zastosowanie wynalazku
Wyniki badań znalazły również praktyczne zastosowanie w obszarze ochrony produktów przed fałszerstwami. Opracowana etykieta oferuje trzy poziomy dostępu do informacji. Podstawowe dane mogą być odczytywane przez konsumentów za pomocą smartfona, autentyczność produktu można zweryfikować przy użyciu prostych latarek ultrafioletowych, natomiast bardziej zaawansowane informacje są dostępne dla producentów i dystrybutorów dzięki specjalistycznym urządzeniom optycznym. Takie rozwiązanie zwiększa przejrzystość całego łańcucha dostaw i ułatwia walkę z podróbkami.
Szczególnie ważne jest to, że opracowane prototypy już dziś odpowiadają wymaganiom nowych europejskich regulacji dotyczących opakowań, które będą kładły coraz większy nacisk na recykling i kompostowalność materiałów. Oznacza to, że wyniki badań mogą zostać stosunkowo łatwo wykorzystane przez przemysł spożywczy.
Projekt APPEAL pokazuje, że nowoczesne badania naukowe mogą jednocześnie odpowiadać na wyzwania środowiskowe, wspierać rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym i zwiększać bezpieczeństwo żywności. Opracowana technologia ma potencjał, by w przyszłości stać się praktyczną alternatywą dla tradycyjnych etykiet, łącząc ochronę środowiska z nowymi możliwościami kontroli jakości i identyfikacji produktów rolno-spożywczych.
Źródło: Politechnika Mediolańska
Grafika tytułowa: Matheus Cenali / Unsplash
