Niezwykły spektakl w kosmosie! Zobacz, jakie barwy naprawdę przybierają umierające gwiazdy!
Kolor gwiazdy zwykle wskazuje jej temperaturę. Chłodniejsze gwiazdy wyglądają na pomarańczowe, takie jak Słońce na białe, a najgorętsze świecą bladoniebieskim światłem. Podobnie jak żelazo u kowala, które żarzy się najpierw na czerwono, potem na pomarańczowo, a na końcu na biało. Białe karły, gęste pozostałości po gwiazdach podobnych do Słońca, uważano za podlegające tej samej regule. Nazwę zawdzięczają temu, że pierwsze odkryte okazy były bardzo gorące i świeciły na biało lub bladoniebiesko.
Nowe badanie astronomów z Uniwersytetu Warwick, opublikowane w „RAS Techniques and Instruments”, pokazuje, że z bliska niektóre z nich lśniłyby na zielono, różowo, błękitnie, żółto lub fioletowo.
Dlaczego białe karły łamią zasadę?
Kluczem jest gęstość. Najchłodniejsze atmosfery białych karłów mogą osiągać około 1 grama na centymetr sześcienny, czyli gęstość zbliżoną do wody i miliony razy większą niż w fotosferze Słońca. Śladowe pierwiastki, takie jak węgiel, wapń i sód, oddziałują wtedy z gęstą plazmą helową i pochłaniają światło w szerszym zakresie barw. Żadna z tych gwiazd nie jest dość blisko, by zobaczyć jej kolor bezpośrednio. Zespół obliczył go więc z widm, które astronomowie zbierają rutynowo, przepuszczając je przez model ludzkiego widzenia barw.
Zielony duch i najczerwieńsza gwiazda
Barwy układają się w wyraźne grupy powiązane ze składem atmosfery. Białe karły bogate w węgiel są zwykle różowe lub fioletowe, a te wzbogacone szczątkami roztrzaskanych asteroid i komet mają skłonność ku żółci. Chłodniejsze, o mieszanej atmosferze wodorowo-helowej, często nabierają błękitnego odcienia. Najbardziej uderzający jest WD J1330+6435, o temperaturze około 4000 stopni Celsjusza, który wchłonął skalny materiał ze swojego układu planetarnego.
Według modeli ma barwę żółtozieloną, a badacze nie znają innej gwiazdy, żywej czy martwej, wiarygodnie opisanej jako zielona. W przeciwnym biegunie jest WD J1011+2845, oddalony o 48 lat świetlnych, który może być najczerwieńszą gwiazdą, jaką zarejestrowano. Spośród 151 białych karłów w promieniu 20 parseków pięć miało nietypowe barwy, co oznacza około jednej na trzydzieści. Mediana temperatury barwowej próby wyniosła około 6800 kelwinów, czyli biel.
Źródło: University of Warwick
Czytaj też: Łazik Rosalind Franklin gotowy do zjazdu na Marsa? Kluczowa rola polskich firm w misji ESA
Grafika tytułowa: Frantisek Duris / Unsplash
