To dlatego potężne tury zniknęły ze Skandynawii? Naukowcy rozwiązali zagadkę!
Nowe badania prowadzone przez międzynarodowy zespół kierowany przez Lund University pokazują, że zniknięcie tura ze Skandynawii było wynikiem działania kilku czynników. Analiza starożytnego DNA, kości oraz danych środowiskowych wskazuje na znaczenie zmian genetycznych, presji ze strony człowieka, fragmentacji siedlisk i zmian środowiska.
Tury, będące przodkami współczesnego bydła, zaczęły zasiedlać Skandynawię około 11 700 lat temu, po zakończeniu ostatniej epoki lodowej. Naukowcy odkryli, że podczas migracji na północ populacja tych zwierząt przeszła gwałtowny spadek liczebności, określany jako wąskie gardło populacyjne. W rezultacie zmniejszyła się jej różnorodność genetyczna.
Wcześniej zakładano, że populacja skandynawskich turów została odizolowana około 10 tys. lat temu. Analiza genetyczna wskazuje jednak, że jeszcze później utrzymywała kontakt z główną populacją europejską. Całkowita izolacja nastąpiła dopiero po zalaniu lądowego połączenia między Skandynawią a kontynentalną Europą około 8 tys. lat temu.
Powstanie cieśnin duńsko-szwedzkich zbiegło się z okresem intensywnych polowań. W ich wyniku liczebność turów w Szwecji gwałtownie spadła, a zwierzęta całkowicie zniknęły z duńskiej wyspy Zelandia.
Zmieniło się także środowisko
Na południu Szwecji tury przetrwały w niewielkiej liczbie co najmniej do 6500 lat temu. Naukowcy wskazują, że później znaczenie mogły mieć zmiany siedlisk. Otwarte krajobrazy zaczęły ustępować gęstym lasom, co miało być niekorzystne dla tego gatunku.
Badacze połączyli kilka metod analizy. Zbadali starożytne DNA uzyskane z kości turów pochodzących z torfowisk i stanowisk archeologicznych w południowej Szwecji i Danii. Przeanalizowali również częstotliwość występowania datowanych radiowęglowo szczątków oraz liczbę kości znajdowanych w kolejnych okresach. Następnie porównali wiek kości z różnych stanowisk i zestawili wyniki z danymi środowiskowymi i archeologicznymi.
Badanie wskazuje więc na współdziałanie kilku czynników, a nie jeden mechanizm odpowiedzialny za zniknięcie turów ze Skandynawii.
Źródło: Lund University
Czytaj też: Przełom w neurologii! Naukowcy odkryli, co naprawdę dzieje się w mózgu po urazie!
Grafika tytułowa: Yassine Khalfalli / Unsplash
