Zagadka z początków kosmosu wreszcie rozwiązana? Za tajemniczymi galaktykami stoją giganty!
Im więcej astronomowie wiedzą o najstarszych galaktykach, tym dziwniejsze się one wydają. Nowy przegląd Teleskopu Hubble’a pod kierunkiem Uniwersytetu Utah wskazuje, że przyczyną mogą być właściwości ich masywnych gwiazd.
Program TEMPOS wykorzystuje obserwacje ultrafioletowe spektrografu COS Hubble’a. Bada masywne gwiazdy w pobliskich galaktykach karłowatych, które są najlepszymi dostępnymi odpowiednikami gwiazd wczesnego Wszechświata. Gwiazdy o masie ponad 10 razy większej od Słońca są rzadkie, ale silnie wpływają na galaktyki. Wytwarzają intensywne promieniowanie, tracą materię w wiatrach gwiazdowych i kończą życie jako supernowe. Wczesne galaktyki miały mniej pierwiastków cięższych niż hel, więc ich gwiazdy mogły się różnić od tych z Drogi Mlecznej. – Webb otworzył mnóstwo nowych pytań o te galaktyki. One są dziwne – mówi Grace Telford, główna autorka pracy.
Wiatry słabną nagle
Zespół zbadał 29 masywnych gwiazd w sześciu galaktykach karłowatych o metaliczności poniżej jednej piątej słonecznej. Nowe obserwacje objęły 12 gwiazd, resztę uzupełniono wcześniejszymi danymi. Potwierdził się oczekiwany trend: im niższa metaliczność, tym mniejsza maksymalna prędkość wiatrów. Przy metaliczności poniżej około 10% słonecznej prędkość spada jednak znacznie ostrzej, niż wynikałoby z trendów przy wyższych wartościach.
Słabsze wiatry mogą oznaczać, że takie gwiazdy zachowują więcej masy, co wpływa na ich ewolucję, śmierć i losy galaktyk macierzystych. Badacze zmierzyli też absorpcję żelaza w widmach UV. Wskazuje ona, że gwiazdy ubogie w metale mają bardzo zróżnicowaną zawartość żelaza. Wcześniej Telford modelowała szczegółowo tylko trzy takie gwiazdy, więc trendu nie było widać.
Zespół łączy teraz dane z Hubble’a z obserwacjami w świetle widzialnym z Obserwatorium Keck. Widma UV trafią też do publicznego archiwum MAST.
Źródło: University of Utah
Czytaj też: Sztuczna inteligencja w walce z rakiem trzustki. Algorytmy wykryją ryzyko lata wcześniej!
Grafika tytułowa: NASA Hubble Space Telescope / Unsplash
