Niezwykły mechanizm w mózgu! Badacze znaleźli dowód na słynne zjawisko w ciąży!
Wejść do pokoju i zapomnieć po co, zgubić klucze, stracić wątek rozmowy – wiele kobiet w ciąży opisuje to samo doświadczenie. Zjawisko zwane „mózgiem ciążowym” albo „momnesia” przez lata nie miało jasnego wyjaśnienia. Badanie zespołu Baylor College of Medicine i instytucji współpracujących, opublikowane w „Science Bulletin”, po raz pierwszy wskazuje jego mechanizm.
Naukowcy pracowali na modelach mysich odtwarzających utrzymujące się wysokie stężenie estrogenu we krwi, typowe dla ciąży.
– Podwyższony estrogen powodował odwracalne zaburzenia pamięci bez wpływu na nastrój i motywację, co wskazuje na swoisty efekt poznawczy, a nie ogólną zmianę samopoczucia – powiedział dr Zheng Sun z Baylor.
Kluczowy okazał się receptor estrogenowy alfa, dominujący w obszarze mózgu zwanym bocznym podwzgórzem. Sekwencjonowanie pojedynczych jąder komórkowych pokazało, że wysoki poziom estrogenu tłumi sygnalizację w tamtejszych neuronach GABA-ergicznych, które normalnie wyciszają inne części mózgu – w efekcie zaczynają one wyładowywać się częściej.
Neurony te sięgają wprost do rejonu hipokampa odpowiedzialnego za tworzenie wspomnień. Wyciszenie tej drogi chroniło myszy przed zaburzeniami pamięci, a jej sztuczne pobudzenie wystarczało, by pamięć pogorszyć nawet bez wysokiego estrogenu. Usunięcie receptorów estrogenowych z neuronów podwzgórza odwracało problemy z pamięcią.
Sprzeczne dane wreszcie do pogodzenia
Wpływ estrogenu na pamięć od dekad wprawiał badaczy w zakłopotanie: terapia hormonalna po menopauzie bywała wiązana z korzyściami poznawczymi, a wysoki estrogen w ciąży czy przy antykoncepcji doustnej – ze skargami na pamięć.
– Niskie, cykliczne stężenia zdają się wspierać funkcje poznawcze. Ale długotrwała, wysoka ekspozycja uruchamia zupełnie inny szlak, oparty na podwzgórzu – tłumaczy dr Yanlin He z Pennington Biomedical Research Center.
Zespół sprawdził też pamięć u kobiet na różnych etapach ciąży. Zaburzenia pojawiały się w późnej ciąży, dotyczyły konkretnych zadań i korelowały z poziomem estrogenu.
– Momnesia jest realna, ma określone podłoże biologiczne i jest przejściowa – podkreśla prof. Xianghua Zhuang.
Źródło: Baylor College of Medicine
Czytaj też: Dym papierosowy i ciąża. Wpływ na poważny niedobór selenu u dzieci
Grafika tytułowa: Camylla Battani / Unsplash
