Zagadka „Diabelskich Strzał” rozwiązana! Neolityczni budowniczowie dokonali niemożliwego!
Naukowcy z University of York i Curtin University w Australii rzucili nowe światło na tajemnicę słynnych prehistorycznych kamieni w Yorkshire, znanych jako Devil’s Arrows (Diabelskie Strzały). Analiza geologiczna wykazała, że 25-tonowe megality zostały przetransportowane przez neolitycznych budowniczych na odległość 11 mil, czyli około 18 kilometrów.
Badanie rozstrzyga wieloletni spór o to, czy głazy zostały przemieszczone dzięki ludzkiemu wysiłkowi, czy przez lodowcowe procesy z epoki lodowcowej. Zespół potwierdził jednocześnie, że brakujący czwarty kamień „ukrywa się na widoku” we wsi Aldborough w postaci krzyża, potwierdzając XIX-wieczne teorie i lokalne legendy.
Kamienie wyższe niż w Stonehenge
Trzy zachowane filary w pobliżu Boroughbridge mają niemal siedem metrów wysokości i tworzą najwyższy rząd stojących kamieni w Wielkiej Brytanii, wyższy niż głazy w Stonehenge. Południowy kamień jest drugim najwyższym megalitem w kraju, ustępując jedynie monolitowi Rudston, a środkowy zajmuje trzecie miejsce.
Zespół wykorzystał metodę „odcisku palca” izotopowego, dopasowując skały do Brimham Rocks, oddalonych o 18 km na zachód, co dowodzi, że budowniczowie celowo poszukiwali odległego, konkretnego miejsca, zamiast korzystać z bliższych źródeł. Jak zauważył dr Jim Leary z Wydziału Archeologii University of York, monumenty takie jak Devil’s Arrows, w przeciwieństwie do obiektów w południowej Anglii i Szkocji, pozostawały dotąd stosunkowo mało zbadane, mimo swojego znaczenia. Badacze udowodnili, że społeczności neolityczne przemieściły kilka 25-tonowych głazów na odległość 18 km przez Yorkshire, zamieniając znane miejsce w epicką wyprawę mającą stworzyć świętą przestrzeń.
Rozwiązana zagadka zaginionego kamienia
Tudorski antykwariusz John Leland odnotował istnienie czwartego stojącego kamienia w połowie XVI wieku, lecz dekady później uznano go za zaginiony. Z zapisów z 1687 roku wynika, że miejscowi rozbili przewrócony głaz, wykorzystując jego część do budowy mostu Peg nad rzeką Tutt, a górny fragment przenosząc do dworu w Aldborough. W XIX wieku antykwariusz J.R. Walbran zasugerował, że inny przewrócony monolit został przetworzony na tzw. Battle Cross, 5,5-metrowy pomnik z XV wieku, upamiętniający bitwę pod Boroughbridge z 1322 roku.
Nowe badanie z zastosowaniem odcisku mineralnego potwierdziło teorię Walbrana, dowodząc, że średniowieczny krzyż stojący dziś w Aldborough jest w istocie wyrzeźbionym fragmentem dawno zaginionej „Strzały”. Devil’s Arrows stoją na triasowym piaskowcu Sherwood, lecz same monolity zbudowane są z gruboziarnistego piaskowca Millstone Grit z Pennine Basin, osadzonego ponad 300 milionów lat temu w okresie namurskim.
Jak wyjaśnił dr Anthony Clarke, geochemik z Curtin University, mimo że najbliższe wychodnie gritstone’u znajdują się zaledwie 5 km od Boroughbridge, a długo podejrzewane alternatywne źródło, Plumpton Rocks, leży 13 km dalej, zespół zastosował wysokorozdzielcze badania izotopowe mikroskopijnych minerałów cyrkonu i apatytu, by prześledzić dokładne geologiczne miejsce ich pochodzenia. Mapując unikatowe profile wieku mineralnego zamknięte w skale, udowodniono, że megality wydobyto 18 km dalej, w Brimham Rocks, wykluczając hipotezę lokalnych głazów pozostawionych przez lodowce.
Trzy nierównomiernie rozmieszczone monolity rozciągają się na 174 metrach na zachodnich obrzeżach Boroughbridge. Ustawione na łagodnie nachylonym terenie, zwrócone w stronę prawdopodobnego prehistorycznego brodu na rzece Ure, według zapisów historycznych miejsce to niegdyś obejmowało co najmniej pięć kamieni, prawdopodobnie więcej. Rozległe prehistoryczne pozostałości na zachód od kamieni wskazują, że stanowiły one południową bramę do rozległego świętego regionu między rzekami Swale i Ure, gdzie znajduje się siedem późnoneolitycznych henge’ów, najgęstsze takie skupisko w Wielkiej Brytanii.
Źródło: University of York
Czytaj też: Wielki sukces Polaków! Naukowcy z Krakowa rozpracowali mikroskopijną fabrykę witaminy B2!
Grafika tytułowa: Debbie Grap / Unsplash
