Naukowcy rozwiązali mroczną zagadkę kosmosu. Wiemy, dlaczego niektóre galaktyki nagle „umierają”!
Międzynarodowy zespół astronomów kierowany przez naukowców z University of Nottingham wykorzystał Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba do zbadania dużej próby odległych galaktyk, które nagle i niemal całkowicie przestały tworzyć nowe gwiazdy.
Wyniki badań zostały opublikowane na początku lipca 2026 r. w czasopiśmie Monthly Notices of the Royal Astronomical Society i dotyczą obiektów obserwowanych w takiej formie, w jakiej istniały około 9 miliardów lat temu.
Epoka kosmicznego szczytu formowania gwiazd
Badany okres to czas, w którym Wszechświat przeżywał najbardziej intensywną fazę powstawania gwiazd, to właśnie wtedy uformowała się większość najmasywniejszych galaktyk widocznych dzisiaj. Naukowcy przeanalizowali dużą próbkę tzw. „wygaszonych” galaktyk, czyli takich, które niedawno – w skali kosmologicznej – zakończyły intensywny etap formowania nowych gwiazd. Dzięki zdolnościom obserwacyjnym Webba, znacznie przewyższającym możliwości wcześniejszych teleskopów, badacze mogli przeanalizować strukturę tych obiektów w bezprecedensowym szczególe, korzystając z danych przeglądu PRIMER-UDS.
Ślady kosmicznej przemocy w budowie galaktyk
Analiza wykazała, że wygaszone galaktyki są niezwykle zwarte i noszą subtelne, ale wyraźne ślady zaburzeń strukturalnych. Takie cechy sugerują, że proces gwałtownego zatrzymania formowania gwiazd wiązał się prawdopodobnie z burzliwymi wydarzeniami – takimi jak zderzenia galaktyk czy intensywne wybuchy aktywności w ich jądrach, które w krótkim czasie wyczerpały zapasy gazu potrzebnego do tworzenia nowych gwiazd.
Odkrycie dostarcza nowych wskazówek na temat mechanizmów, które nagle „wyłączają” fabryki gwiazd w największych galaktykach młodego Wszechświata. Zrozumienie tego procesu jest kluczowe dla modeli opisujących ewolucję galaktyk od najbardziej burzliwych okresów ich młodości aż po spokojne, eliptyczne struktury obserwowane dziś we współczesnym Wszechświecie.
Źródło: University of Nottingham
Czytaj też: Teleskop Euclid spojrzał w głąb czasu. To, co tam odkrył, burzy dotychczasową wiedzę o kosmosie
Grafika tytułowa: Daniel Roberts / Pixabay
