Naukowcy zaniemówili. Zbadali ryby o zmierzchu i odkryli „hybrydowe oczy”!
Naukowcy z Uniwersytetu Queensland dokonali odkrycia, które może zmienić nasze rozumienie widzenia u kręgowców. Badając larwy ryb głębinowych, zidentyfikowali zupełnie nowy typ komórek wzrokowych, który nie pasuje do znanego od dziesięcioleci podziału na czopki i pręciki. To ważny krok naprzód, ponieważ pokazuje, że natura wypracowała bardziej złożone i sprytne rozwiązania, niż dotąd sądzono.
Nowo odkryte komórki mają cechy obu znanych typów fotoreceptorów. Z jednej strony wykorzystują mechanizmy charakterystyczne dla widzenia w jasnym świetle, a z drugiej przyjmują formę i funkcję typową dla widzenia w ciemności. W efekcie powstaje wyjątkowo wydajny system, który pozwala widzieć w trudnych warunkach oświetleniowych, takich jak zmierzch czy głębiny oceanu.
Badania były szczególnie wymagające, ponieważ dotyczyły bardzo małych organizmów. Larwy ryb mają zaledwie kilka milimetrów długości, a ich oczy są niemal mikroskopijne. Mimo to udało się dokładnie przeanalizować ich siatkówki i zrozumieć, jak rozwija się ich wzrok w środowisku o ograniczonym dostępie światła. To istotne, ponieważ młode ryby funkcjonują bliżej powierzchni, gdzie panują inne warunki niż w głębinach, do których schodzą jako dorosłe osobniki.
Znaczenie tych badań wykracza daleko poza samą biologię
Odkrycie może znaleźć praktyczne zastosowanie w technologii, zwłaszcza w tworzeniu bardziej zaawansowanych kamer i czujników obrazu. Naśladowanie działania tych komórek może pomóc w opracowaniu urządzeń, które będą lepiej radzić sobie przy słabym oświetleniu, zachowując jednocześnie wysoką jakość i ostrość obrazu. Może to mieć znaczenie zarówno w fotografii, jak i w systemach bezpieczeństwa czy eksploracji trudno dostępnych miejsc.
Równie obiecujące są możliwe zastosowania medyczne. Lepsze zrozumienie, jak powstają i działają te nietypowe komórki wzrokowe, może pomóc w badaniach nad chorobami oczu u ludzi. Wiedza ta może w przyszłości przyczynić się do opracowania nowych metod leczenia schorzeń związanych z uszkodzeniem siatkówki, takich jak jaskra.
To odkrycie pokazuje, że nawet w dobrze poznanych dziedzinach nauki wciąż można natrafić na coś zupełnie nowego. Jednocześnie podkreśla, jak badania podstawowe – nawet te prowadzone na niewielkich organizmach w odległych środowiskach – mogą prowadzić do rozwiązań o realnym znaczeniu dla technologii i zdrowia człowieka.
Źródło: University of Queensland
Czytaj też: Od pasji do doktoratu. Polak stworzył technologię, która rewolucjonizuje przygotowanie napojów
Grafika tytułowa: NOAA / Unsplash
