Poziom wody kluczem do ratowania torfowisk?
Międzynarodowy zespół badaczy z udziałem naukowców z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu przeprowadził szczegółowe badania, które pozwoliły odpowiedzieć na ważne pytanie dotyczące ochrony środowiska czy torfowiska można skutecznie odtworzyć po ich wcześniejszym osuszeniu.
Wyniki pokazują jasno, że o powodzeniu takich działań w największym stopniu decyduje odpowiednio wysoki poziom wody.
Naukowcy przeanalizowali próbki torfu pochodzące z różnych regionów Europy, badając między innymi skład roślinności, stopień rozkładu torfu oraz obecność drobnych organizmów żyjących w wilgotnych siedliskach. Połączenie wielu metod badawczych pozwoliło odtworzyć zmiany warunków wodnych w przeszłości i sprawdzić, jak wpływały one na rozwój torfowisk. Dzięki temu możliwe było określenie warunków niezbędnych do przywrócenia ich podstawowych funkcji przyrodniczych.
Badania wykazały, że torfowiska mogą odzyskiwać zdolność do gromadzenia torfu i magazynowania węgla tylko wtedy, gdy poziom wody pozostaje wysoki i stabilny. W takich warunkach rozwijają się torfowce – rośliny kluczowe dla tworzenia torfu i wiązania dwutlenku węgla. Gdy woda opada, torf zaczyna szybciej się rozkładać, zmienia się skład roślinności i maleje zdolność tych terenów do zatrzymywania wody oraz magazynowania węgla. Oznacza to, że odwodnione torfowiska zamiast ograniczać zmiany klimatu mogą przyczyniać się do zwiększenia emisji gazów cieplarnianych.
Odtwarzane torfowiska nie zawsze wracają do pierwotnego stanu
Szczególnie ważnym wynikiem badań jest określenie orientacyjnego poziomu wody sprzyjającego odbudowie torfowisk. Utrzymywanie zwierciadła wody mniej więcej kilkanaście centymetrów poniżej powierzchni gruntu pozwala ponownie uruchomić proces tworzenia torfu i stopniowo przywracać funkcjonowanie ekosystemu. Jednocześnie badania pokazują, że odtwarzane torfowiska nie zawsze wracają do pierwotnego stanu, ale nawet przekształcone ekosystemy mogą odzyskiwać najważniejsze funkcje środowiskowe.
Uzyskane wyniki mają duże znaczenie praktyczne, ponieważ dostarczają konkretnych wskazówek dla działań renaturyzacyjnych prowadzonych w wielu krajach Europy. Mogą być wykorzystywane przy planowaniu projektów odtwarzania mokradeł, ocenie skuteczności podejmowanych działań oraz zarządzaniu zasobami wodnymi. W praktyce oznacza to lepszą ochronę przed suszą i powodziami, większą zdolność krajobrazu do zatrzymywania wody oraz skuteczniejsze ograniczanie emisji dwutlenku węgla.
Źródło: UAM w Poznaniu
Czytaj też: Wirtualna rzeczywistość pomaga osobom z autyzmem lepiej radzić sobie w kontaktach z policją
Grafika tytułowa: Lukas-Linhart / Pixabay
