Berberyna i „leaky gut”. Badania polskich naukowców
Zespół naukowców z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu przeprowadził badania, które w uporządkowany i naukowy sposób wyjaśniają, czym naprawdę jest tzw. „leaky gut”, czyli rozszczelnienie bariery jelitowej.
W modelu jelita grubego zakażonego bakterią Campylobacter jejuni wykazano, że nie jest to hasło marketingowe ani metafora, lecz konkretny, mierzalny proces biologiczny związany z uszkodzeniem nabłonka jelita.
Zakażenia przewodu pokarmowego często traktujemy jako krótkotrwały epizod: kilka dni biegunki i powrót do normy. Tymczasem u części pacjentów dolegliwości, bóle brzucha, wzdęcia, nadwrażliwość jelit czy zaburzenia rytmu wypróżnień utrzymują się znacznie dłużej. Badanie pokazuje, że przyczyną może być nie sama obecność bakterii, lecz uszkodzenie bariery jelitowej, która w warunkach prawidłowych działa jak filtr kontrolujący, co przenika z jelita do organizmu.
Campylobacter jejuni nie tylko wywołuje stan zapalny, ale także wpływa na strukturę tzw. połączeń ścisłych między komórkami nabłonka jelitowego. To właśnie te mikroskopijne struktury odpowiadają za szczelność jelita. Gdy zostają osłabione, zwiększa się przepuszczalność ściany jelita, co sprzyja przedostawaniu się do organizmu fragmentów bakterii i mediatorów zapalnych. Nawet po usunięciu patogenu organizm może pozostawać w stanie podtrzymanego zapalenia, a jelito w stanie funkcjonalnego uszkodzenia. W tym kontekście szczególnie interesujące okazały się badania nad berberyną naturalnym alkaloidem roślinnym.
Mocne podstawy do dalszych badań klinicznych
W zastosowanym modelu wykazano, że jej działanie jest dwutorowe. Z jednej strony ogranicza namnażanie bakterii i zmniejsza ich zdolność do tworzenia biofilmu, czyli struktury ułatwiającej przetrwanie i długotrwałe przyleganie do nabłonka. Z drugiej strony stabilizuje połączenia między komórkami jelita, ograniczając wzrost jego przepuszczalności.
To odkrycie ma istotne znaczenie praktyczne. Pokazuje bowiem, że proces zdrowienia po infekcji jelitowej nie powinien być rozumiany wyłącznie jako eliminacja drobnoustroju. Równie ważna jest odbudowa integralności bariery jelitowej. Badanie tłumaczy, dlaczego część pacjentów mimo braku aktywnej infekcji nadal doświadcza przewlekłych dolegliwości jelito może być nadal osłabione strukturalnie. Wyniki nie oznaczają jeszcze gotowej rekomendacji terapeutycznej, ale dostarczają mocnych podstaw do dalszych badań klinicznych. Wskazują też, że w leczeniu i rekonwalescencji po zakażeniach jelitowych warto uwzględniać ochronę i regenerację bariery jelitowej jako jeden z kluczowych elementów powrotu do zdrowia.
Badanie wrocławskiego zespołu porządkuje debatę wokół pojęcia „leaky gut”, nadając mu precyzyjne znaczenie biologiczne. Jednocześnie otwiera drogę do opracowania strategii terapeutycznych, które będą nie tylko zwalczać patogeny, lecz także wspierać odbudowę jelit – co może realnie poprawić komfort życia pacjentów po przebytej infekcji.
Źródło: Uniwersytet Medyczny we Wrocławiu
Czytaj też: Wirtualna rzeczywistość pomaga osobom z autyzmem lepiej radzić sobie w kontaktach z policją
Grafika tytułowa: National Cancer Institute / Unsplash
