Kompaktowe aparaty cyfrowe – poradnik

Moda na aparaty cyfrowe trwa i nic nie wskazuje na to, by sytuacja miała w najbliższym czasie ulec zmianie. Trudno się temu dziwić, bowiem każdego czasem nachodzi potrzeba wizualnego utrwalenia pewnych momentów z życia, czy też uchwycenia własnych artystycznych wizji. I to niezależnie od wieku, zainteresowań, czy stopnia wiedzy technologicznej. Największym problemem dla przeciętnego użytkownika aparatu może się okazać sam jego wybór – nie jest łatwo odnaleźć się wśród wszystkich parametrów urządzenia, prezentowanych przez producentów czy sprzedawców. Dlatego też przygotowaliśmy krótkie kompendium wiedzy, które pomoże wam przy zakupie wymarzonego „kompaktu”.


Spis treści:

1.Informacje ogólne2.Rozdzielczość i wielkość matrycy3.Obiektyw4.Ekspozycja5. Lampa błyskowa6.Funkcje7.Podgląd zdjęć8.Wyjścia oraz możliwości zapisu9.Wyposażenie i gwarancja10.Cena


Informacje ogólne

Zacznijmy od tego, na co zwracamy uwagę na samym początku – producent i rok produkcji. Na rynku aktywnych jest obecnie wiele marek, które zdobył już zaufanie klientów – wśród nich Canon, Nikon, Fuji, Olympus, Sony, Samsung, Panasonic, Kodak, Casio. Oprócz nich znajdziemy również takie, które dopiero budują swoją pozycję, lub też nie były do tej pory kojarzone z kompaktowymi aparatami cyfrowymi – jak Leica, BenQ czy Pentax. Pamiętajmy jednak że producent to nie wszystko – w asortymencie każdego z nich znajdziemy lepsze i „mniej wypasione” modele. Podobna zasada obowiązuje, jeśli chodzi o rok produkcji – prawdą jest, że nowszy aparat powinien być bardziej zaawansowany technicznie, jednak nie musi tak być w każdym przypadku. Pamiętajmy że istnienie różnych segmentów odbiorców wymusza na producentach różnicowanie produktu – np. zastosowanie nieco starszych rozwiązań dla obniżenia ceny. Niemniej jednak większość sprzedawanych teraz aparatów została wyprodukowana po 2009 roku.

Co jeszcze rzuca się w oczy przy pierwszym kontakcie z urządzeniem? Oczywiście jego kolor. W ciągu ostatniego dziesięciolecia gama dostępnych barw aparatów została znacznie rozszerzona, dlatego poza klasycznym czarnym czy srebrnym, znajdziemy również takie w kolorze zielonej trawki czy turkusu. Dosłownie – do wyboru, do koloru.
Duże znaczenie mają również wymiary i waga aparatu. Zwłaszcza że kompakty z założenia mają być poręczne, zajmować niewiele miejsca i pasować nawet do damskiej torebki. Klasyczne rozmiary aparatu cyfrowego to około 100 x 60 mm, przy grubości około 30 mm. Jednak liczby te mogą się znacznie różnić w zależności od przeznaczenia i stopnia skomplikowania aparatu – najbardziej zaawansowane cyfrówki mogą mieć nawet ponad 100 mm grubości. Musimy więc zastanowić się, co jest dla nas priorytetem – wydajność czy niewielkie rozmiary (przy czym jedno nie musi wykluczać drugiego).

Zwróćmy również uwagę na to, jak ciężkie jest interesujące nas urządzenie – waga tego typu aparatów może wahać się od 100 do nawet 500 gram. Pamiętajmy przy tym, że liczba podawana w opisie produktu nie uwzględnia wagi baterii – może się zdarzyć że po jej włożeniu lekki kompakt stanie się już sporym obciążeniem.

#break#
Rozdzielczość i wielkość matrycy

Przejdźmy teraz do nieco bardziej zaawansowanej charakterystyki. Z pewnością podstawowe znaczenie będzie miała tutaj rozdzielczość aparatu, a więc liczba pikseli (szczegółów), które znajdą się na pojedynczym zdjęciu. Powinna być ona dopasowana do potrzeb użytkownika – jeśli waszym zamierzeniem jest jedynie wywołanie zdjęć w formacie 10×15 cm, 5 mln megapikseli wystarczy na pewno z nawiązką. Natomiast jeśli interesujecie się profesjonalną obróbką zdjęć lub drukujecie je w znacznie większych rozmiarach, warto sięgnąć po aparat oferujący powyżej 10 MP. Obecnie najczęściej spotykane są kompakty z rozdzielczością 8 – 16 MP.Należy jednak zauważyć, że rozdzielczość matrycy musi być proporcjonalna do jej wielkości. W przeciwnym wypadku- gdy przetwornik okaże się zbyt mały, zdjęcia będą ziarniste i dalekie od ideału. Większość najnowszych aparatów cechuje się matrycą w rozmiarze 1/2.3 cala, ale osoby nieusatysfakcjonowane tą wielkością mogą pokusić się o aparaty oferujące nieco więcej – np. 1/1.7 cala. Oczywiście za odpowiednio wyższą cenę.

#break#
Obiektyw

W kompaktowych aparatach cyfrowych, ze względu na ich przeznaczenie i niewielkie rozmiary, mamy zwykle do czynienia z obiektywami sterowanymi automatycznie i wbudowanymi na stałe, bez możliwości wymiany. Jeśli taka możliwość się pojawia, aparat okazuje się zwykle mieć zarówno znacznie większe gabaryty, jak i cenę. Postanowiliśmy jednak skupić się na parametrach obiektywu, istotnych niezależnie od jego wymienności.

Jednym z elementów obiektywu jest przysłona, odpowiadająca za naświetlenie zdjęcia. Producenci prezentują zazwyczaj wartość oznaczającą maksymalny otwór przysłony dla dwóch różnych obiektywów – szerokokątnego i telefoto. Im podana liczba jest mniejsza, tym więcej światła dostaje się do obiektywu, a zdjęcia są jaśniejsze. Obecnie średnie wartości dla wymienionych obiektywów to odpowiednio ok. f/3.0 i f/6.0.

Mówiąc o obiektywie nie sposób nie wspomnieć o ogniskowej. Nie chcąc zagłębiać się w zawiłości optyki można w skrócie powiedzieć, że odpowiada ona za kąt widzenia aparatu, a więc za to jaką część widzianego przez nas obrazu zdołamy uchwycić na jednym zdjęciu. Jej przedział wartości podawany jest w przeliczeniu dla standardowego aparatu na film 35 mm. Im mniejsza ogniskowa, tym szerszy kąt widzenia, ale mniejsze, bardziej oddalone obiekty. Przy ogniskowej 50 mm widzimy obiekty w rzeczywistych rozmiarach, 25 mm oznacza dwukrotne pomniejszenie, natomiast 200 mm – czterokrotne powiększenie, ale bardzo zawężone pole widzenia. Zwykle wartości te wahają się między 25 a 250 mm, choć zdarzają się aparaty o ogniskowej sięgającej 1000 mm.

Istotnym parametrem aparatu jest również maksymalny zoom (zbliżenie), jaki możemy uzyskać robiąc zdjęcie. Do dyspozycji mamy zoom optyczny, oraz cyfrowy. Pierwszy z nich nie wpływa w żaden sposób na pogorszenie jakości zdjęcia i w większości nowszych aparatów, zgodnie z danymi o ogniskowej, pozwala na przybliżenie 4-8 krotne. Zoom cyfrowy obniża natomiast jakość dosyć drastycznie, więc wykorzystywany jest tylko w wyjątkowych wypadkach, gdy nie wystarcza nam już zoom optyczny. Powiększa już przybliżony obraz średnio 2 do 5 razy.

Dodatkowo warto zwrócić uwagę na informację o minimalnej odległości, z jakiej możemy sfotografować obiekt bez obawy o jego ostrość. Jest to istotne zwłaszcza dla miłośników fotografowania miniaturowych przedmiotów, czy też przyrody w skali mikro. Odległość ta dla specjalnego trybu (notabene nazwanego trybem makro), wynosić może od 1 do nawet kilkudziesięciu centymetrów.

#break#
Ekspozycja

Pod tym pojęciem kryje się wszystko, co jest związane z odpowiednim naświetleniem zdjęcia. Tryb pomiaru ekspozycji informuje o metodzie pomiaru natężenia światła, w celu ustalenia wartości przesłony oraz czasu otwarcia migawki. W zależności od trybu zdjęcia mogą być oświetlone równomiernie, lub też np. mocniej w miarę zbliżania się do punktu centralnego.

Przydatnym elementem jest tutaj funkcja korekty ekspozycji, dzięki której możemy ręcznie wymusić zwiększenie lub zredukowanie ilości pobranego światła. Jeśli aparat posiada taką funkcję, w przypadku standardowych kompaktów cyfrowych mamy zwykle możliwość korekty o -2EV do + 2EV w krokach co 1/3 EV. Nie ma w tym nic skomplikowanego gdy zauważymy, że 0EV to poziom naświetlenia obrazu wyjściowego, a – 2EV i + 2EV to odpowiednio czterokrotnie mniej i czterokrotnie więcej światła.Analizując parametry aparatu zwróćmy również uwagę na jego czułość, czyli umiejętność przechwytywania światła i wykorzystywania go do odpowiedniego naświetlenia zdjęcia. Im większa czułość, tym mniej światła zewnętrznego potrzebujemy. Niestety jej większa wartość wiązać się również z nieco gorszą jakością zdjęcia. Czułość podawana jest w odgórnie przyjętych jednostkach ISO i w opisywanych tu aparatach wynosi najczęściej od 100 do 6400 ISO.

Zainteresować powinien nas również czas naświetlania, nazywany niekiedy czasem migawki. Podawany jest on w sekundach i wynosi zwykle od 1/2000 – 1/2 w przypadku tańszych aparatów do nawet 1/4000 – 30 w przypadku najbardziej zaawansowanych. Jest on istotny zwłaszcza wtedy, gdy chcemy uchwycić obiekt w ruchu (wykorzystujemy wtedy krótki czas otwarcia migawki), lub gdy zależy nam na zaprezentowaniu dłuższego procesu na jednym zdjęciu, przy czym zarejestrowany zostanie on wtedy za pomocą smug (długi czas naświetlania). Dla standardowego użytkownika aparatu wystarczający będzie z pewnością czas migawki w popularnych granicach 1/2000 – 8.

#break#
Lampa błyskowa

Jeśli chodzi o kompaktowe aparaty cyfrowe, w większości wykorzystywane są wbudowane lampy błyskowe, choć niektóre aparaty posiadają uchwyt zwany „gorącą stopka”, umożliwiający podpięcie lampy zewnętrznej. Lampy działają zwykle w kilku trybach: automatycznym, z redukcją efektu czerwonych oczu (z przedbłyskiem) czy błyskiem dopełniającym (pozwalającym zrobić zdjęcie nawet przy silnym źródle światła, np. pod słońce).

Obok trybów pracy producenci udostępniają nam również informacje na temat zasięgu lampy błyskowej. Zwykle jest on różny dla trybu szerokokątnego, oraz telefoto (z węższym polem widzenia). Najczęściej zasięg lampy wynosi od 20cm do kilku metrów, w zależności od trybu w jakim robimy zdjęcia. W praktyce naprawdę rzadko fotografuje się bardzo duże lub otwarte przestrzenie, licząc jedynie na oświetlenie przy użyciu lampy błyskowej, dlatego parametr ten nie powinien mieć fundamentalnego znaczenia przy zakupie aparatu.

#break#
Funkcje

W tym zakresie producenci aparatów mają naprawdę ogromne pole do popisu. Funkcji dodatkowych, jakie oferują nam różne modele cyfrówek, jest naprawdę mnóstwo. Właściwie każdy z nich posiada różne programy tematyczne, w których zapisane są ustawienia najbardziej odpowiednie do robienia określonych zdjęć w konkretnych warunkach (np. tryb portret, krajobraz, sport, zachód słońca). Bardzo istotna jest możliwość nie tylko automatycznego, ale również ręcznego dostosowania balansu bieli (pozwalającego na rzeczywiste odwzorowanie kolorów na zdjęciach, w zależności od oświetlenia).

Kolejnym przydatnym udogodnieniem dla wielu osób będzie z pewnością samowyzwalacz, dzięki któremu możemy ustawić parametry zdjęcia, a aparat sam sfotografuje nas po upływie określonej liczby sekund. Inne funkcje spotykane obecnie w kompaktach to: wykrywanie twarzy (automatycznie ustawiające ostrość w danym punkcie), możliwość robienia zdjęć seryjnych, jedno po drugim (przydatne na przykład dla miłośników fotografowania zmagań sportowych), automatyczna redukcja czerwonych oczu czy nawet detekcja uśmiechu.

Coraz większą popularnością wśród użytkowników cieszy się również możliwość nagrywania krótkich filmów (ograniczonych czasowo, lub po prostu ilością wolnego miejsca na karcie pamięci), czy rejestrowania dźwięku. Filmy w przypadku większości aparatów nie oczarują raczej wysoką jakością (ich rozdzielczość to zwykle 640×480 pikseli), niemniej jednak funkcja ta może się w pewnych sytuacjach okazać bardzo pomocna.

Część kompaktowych aparatów cyfrowych została również specjalnie przystosowana do robienia zdjęć podwodnych (dzięki zastosowaniu specjalnej obudowy oraz zastosowaniu odpowiednich pokrowców), dlatego mogą je ze sobą zabierać nawet miłośnicy nurkowania.

#break#
Podgląd zdjęć

Oto funkcja, która stanowczo oddzieliła aparaty cyfrowe od tych tradycyjnych, na film. Dla własnej wygody warto przyjrzeć się bliżej wyświetlaczowi aparatu. Do dyspozycji mamy ekrany LCD, lub TFT, pozwalające uzyskać nieco lepszą jakość obrazu. Długość przekątnej wyświetlacza wynosi najczęściej od 2,5 do 3 cali (wbrew pozorom jest to naprawdę znacząca różnica), a jego rozdzielczość – ok. 230 tys. punktów.

Wybierając aparat zwróćmy również uwagę na to, czy poza ekranem posiada on również tradycyjny wizjer – niektórym fotografom (a zwłaszcza tym, będącym osobami starszymi) może być naprawdę trudno się bez niego obejść.

#break#
Wyjścia oraz możliwości zapisu

Obecnie najważniejsze jest, aby aparat posiadał wyjście USB, umożliwiające szybkie przeniesienie zdjęć na dysk komputera. Większość cyfrówek posiada też wyjście video (AV), pozwalające na bezproblemowe odtworzenie zdjęć czy filmów na ekranie telewizora.Kolejna ważna kwestia to nośnik danych, na którym zapiszemy zrobione zdjęcia. Większość aparatów posiada pamięć wewnętrzną, jednak pozwala ona zazwyczaj na zapis zaledwie kilku/kilkunastu zdjęć. Standardem dla aparatów cyfrowych stały się karty pamięci SD oraz SDHC (od 4 GB) i to najprawdopodobniej z nimi będzie miał do czynienia użytkownik kompaktowego aparatu. Jeśli chodzi o pojemność karty, do standardowego użytku zaleca się zakup karty mieszczącej nie mniej niż 2 GB danych. Pozwala ona na zapis kilkuset zdjęć w bardzo dobrej rozdzielczości, lub nagranie kilkudziesięciu minut filmu. Co ważne, wiele urządzeń takich jak laptopy czy tablety posiada obecnie wbudowane czytniki kard SD, co znacznie ułatwia proces przenoszenia danych.

#break#
Wyposażenie i gwarancja

Czego dopilnować, kiedy już właściwie wiemy jaki model aparatu nas interesuje? O to, by w zestawie znalazło się wszystko czego potrzebujemy, czyli chociażby akumulator wraz z ładowarką (lub bateria, co jest już dosyć rzadko spotykanym rozwiązaniem). Jedno naładowanie powinno wystarczyć na zrobienie kilkuset zdjęć (w zależności od trybu, użycia lampy błyskowej itp.). Zewnętrzna karta pamięci zwykle nie jest dołączona do aparatu, więc musimy dokupić ją na własną rękę.

Warto również od razu zainwestować w pokrowiec, który uchroni urządzenie np. przed wodą lub piaskiem, a nas samym oszczędzi niepotrzebnych zmartwień. Dobrym pomysłem jest dopięcie do pokrowca lub samego aparatu smyczy, by zapobiec niechcianym upadkom wartościowego gadżetu ;). Część amatorów fotografii decyduje się również na zakup specjalnego statywu do robienia zdjęć, jednak biorąc pod uwagę główną zaletę aparatu kompaktowego, czyli jego mobilność, dla większości osób będzie to zbędny dodatek.

Sprawdźmy również, jaki okres gwarancji oferuje nam producent. Obecnie najczęściej jest to czas 24 miesięcy, dlatego nie musimy bać się o istnienie ewentualnych ukrytych usterek urządzenia.

Cena

Ceny tego typu aparatów wahają się od 130 do nawet 2000 złotych. Należy więc znaleźć kompromis pomiędzy pożądaną jakością a możliwą do zaakceptowania ceną. Jednak aparaty powyżej 1000 złotych polecamy osobom traktującym fotografię bardziej profesjonalnie, w przeciwnym wypadku wydatek w wysokości ok. 500zł powinien zapewnić nam w zupełności satysfakcjonującą jakość zdjęć. Pokrowiec i karta pamięci to dodatkowy koszt ok. 50 – 100 złotych.