Czym są dyski SSD i dlaczego warto je mieć? Poradnik i przegląd ofert

Od wielu lat ceny dysków SSD stopniowo spadają. Dawno już osiągnęły one pułap, w którym zakup tego typu rozwiązania nie jest luksusem, a godną rozważenia decyzją. SSD nie są sprzętem przeznaczonym wyłącznie dla entuzjastów. Podpowiadamy dlaczego warto kupić dysk SSD i jaki model wybrać.
W krótkim wstępie warto nakreślić różnice pomiędzy klasycznymi dyskami talerzowymi (HDD), a nowocześniejszymi dyskami opartymi na pamięci flash (SSD). Należałoby tu również dla porządku nadmienić o fakcie istnienia dysków hybrydowych (SSHD, choć nie tylko), spotykanych w laptopach. Na początek nieco teorii.
Dyski SSD i HDD – podstawowe informacje odnośnie sposobu działania
Podstawowa różnica pomiędzy dyskami SSD i HDD tkwi w ich sposobie działania. Klasyczne HDD, z jakimi mamy do czynienia już od lat, działanie swoje opierają na rozwiązaniu mechanicznym – ruchomym. Dane przechowywane są dzięki technologii pola magnetycznego. Magnetyczne dyski, obracające się z prędkością od 5400 rpm (rotates per minute – obroty na minutę) do nawet 15000 rpm, zwane także talerzami (stąd też rzadziej spotykana nazwa HDD – dyski „talerzowe”) podzielone są na sekcje, w których magazynowane są Wasze dane. Odczyt i zapis plików odbywa się dzięki obecności głowicy, umieszczonej na magnetycznym ramieniu. Dyski HDD uznawane są za bardzo podatne na mechaniczne uszkodzenia, gdyż nawet nieznaczne przesunięcie względem siebie poszczególnych elementów może spowodować niemożność zapisu lub odczytu danych w określonych sektorach. Upadek laptopa z dyskiem twardym, a nawet praca dysku w nieprawidłowej płaszczyźnie mogą skutkować nieodwracalnym uszkodzeniem systemu zapisu i odczytu plików.Proces zapisu i odczytu danych na dyskach SSD przebiega znacznie szybciej niż na dyskach talerzowych, a czas dostępu do danych jest wyjątkowo krótki, gdyż nie ma tutaj głowicy, która musi obrócić się i zatrzymać nad określonym sektorem dysku. Wszystko dzięki zastosowaniu pamięci flash, którą wykorzystuje się także m.in. w smartfonach i tabletach. Dane zapisywane są w poszczególnych komórkach, które są odpowiednikami sekcji na dysku SSD, bez udziału elementów ruchomych, których dysk SSD po prostu nie posiada. Dzięki temu awaryjność dysków SSD jest niewielka, a jedyne ryzyko utraty danych wiąże się z ograniczoną żywotnością komórek, w których zapisywane są dane. Bez obaw – jest ona naprawdę długa. Pomimo tego, że producent określą ją w określonej ilości cykli zapisu, to możemy przyjąć, że typowo użytkowany dysk SSD przepracuje bezawaryjnie co najmniej kilkanaście lat.Różnice w mechanizmie działania determinują bardzo ważny czynnik określający coś, co możemy nazwać „jakością” działania dysku – fragmentację danych. Kilka słów o tym zjawisku przeczytacie w części dotyczącej różnic praktycznych.
Dyski SSD i HDD – różnice praktyczne
Wraz z upływem czasu i wzrostem ilości danych magazynowanych na dysku HDD, nawet pojedyncze pliki zaczynają być zapisywane w różnych jego sektorach. Często już po kilku miesiącach czas potrzebny na otwarcie zwłaszcza dużych plików rośnie. Problem ten nie występuje na dysku SSD, gdzie dane zapisywane są do kilku komórek jednocześnie i w podobny sposób odczytywane – za zapis i odczyt nie odpowiada bowiem głowica, która uprzednio musi się obrócić i ustawić nad określonym sektorem dysku. Parametr, który określa sprawność tego działania zwany jest czasem dostępu. Dyski SSD oferują czas dostępu na poziomie ok. 0,1 milisekundy, dyski HDD natomiast od 8 do 15 milisekund. Stąd bierze się na przykład różnica w czasie potrzebnym na uruchomienie systemu Windows. SSD potrzebują na rozruch systemu zaledwie kilku – kilkunastu sekund, podczas gdy leciwe dyski twarde wykonują to samo zadanie w czasie kilkakrotnie dłuższym i często przekraczającym kilkadziesiąt sekund, minutę.
Dyski SSD są w stanie szybciej dokonywać procesu odczytu i zapisu pliku – ponownie ze względu na wyjaśnioną powyżej różnicę w sposobie działania. Transfery powyżej 500 MB/s przy odczycie i zapisie danych nie są niczym niezwykłym w przypadku dysków SSD. Kopiowanie elementów w obrębie dysku i pomiędzy dyskami SSD odbywa się błyskawicznie. Prędkości te w wypadku dysków HDD są kilkukrotnie niższe.
Kolejną z różnic praktycznych jest bezgłośne działanie dysków SSD, pozbawionych elementów ruchomych. Dyski HDD lubią zgrzypieć i trzeszczeć, a wraz z upływem czasu robić to coraz głośniej. Jest to oczywiście różnica kosmetyczna, jednak wpływająca w pewien sposób na komfort pracy z urządzeniem.
Kolejna różnica została przytoczona już przy okazji wyjaśnienia mechanizmów działania. Dysk SSD cechuje się znacznie większą odpornością na uszkodzenia mechaniczne, ze względu na brak obracających się talerzy i głowicy. Nawet nieznaczne urządzenie może skutkować trwałym uszkodzeniem pracującego dysku i utratę danych. O ile w przypadku dysków twardych pracujących w komputerach stacjonarnych ma to raczej marginalne znaczenie, to w przypadku dysków zamkniętych wewnątrz mobilnych laptopów robi już sporą różnicę. Zastosowanie dysku SSD w laptopach ma też kolejny wymiar praktyczny: niższy pobór prądu. Silniczki napędzające głowice dysków HDD potrzebują nieco więcej energii niż moduły pamięci flash, stosowane w dyskach SSD.
Dlaczego warto kupić dysk SSD?
Jeżeli nie chcecie inwestować swoich pieniędzy w zakup nowego laptopa, zastanówcie się, czy nie wystarczy przyspieszyć jego działania za pomocą dysku SSD. Ten element oczywiście nie potrafi wydajności w grach komputerowych (lub jeśli poprawi, to w kwestii na przykład wczytywania się poziomów, nie zaś płynności animacji), ale już w przypadku programów graficznych lub do obróbki wideo może okazać się wybawieniem, właśnie dzięki niskiemu czasowi dostępu oraz bardzo dużym prędkościom odczytu i zapisu danych. Jeśli narzekacie na to jak długo uruchamia się system w Waszym komputerze przenośnym, sprawę w dużej mierze rozwiąże właśnie dysk SSD, który ożywi i diametralnie przyspieszy tenże proces. Oczywiście najpierw należy się upewnić czy Wasz laptop takowy dysk obsługuje. Większość konstrukcji mających nawet kilka lat na szczęście z „otwartymi… złączami” przyjmie takowy nabytek. Dysk SSD w laptopie to także większe bezpieczeństwo danych. Notebooki przenoszone z miejsca na miejsce narażone są na uszkodzenia mechaniczne – podobnie jak podzespoły w klasycznych dyskach talerzowych. SSD słyną ze swojej obojętności na jakiekolwiek wstrząsy, bowiem nie posiadają części mechanicznych. Ostatnią z dużych zalet jest ich bardzo niski pobór mocy. Czas pracy laptopa na baterii nie podwoi się, ale odczuwalnie wydłuży.Podczas wyboru dysku SSD do laptopa warto zwracać uwagę na jego grubość – im dysk jest cieńszy, tym większe prawdopodobieństwo, że zmieści się do każdego, nawet najcieńszego laptopa. 7 milimetrów to obecnie niemal standardowa grubość tych urządzeń. Starsze notebooki przyjmą także dyski 9 milimetrowe.
W przypadku nowoczesnego komputera stacjonarnego obecność dysku SSD jako dysku systemowego staje się powoli standardem. Jeżeli system Windows 7, 8.1, czy też 10 mogą uruchamiać się w trakcie zaledwie kilku sekund, to dlaczego właściwie miałyby tego nie robić? Minimalnym rekomendowanym przez nas rozmiarem dla dysku SSD, który służyłby wyłącznie na potrzeby systemowe jest dysk o pojemności 60 GB, choć rozsądek nakazuje nam polecać opcję 120 GB. Dlaczego? Bowiem wiele osób zapomina, że zawartość pulpitu przynależy do dysku systemowego. J Poza tym dysk systemowy stosunkowo łatwo jest zaśmiecić, a wielu użytkowników komputerów niestety nie potrafi go skutecznie oczyszczać.
Podobnie jak w przypadku laptopów, dysk SSD poprawia działanie gier oraz programów w sposób odczuwalny nawet dla laika. Jeśli w codziennych zastosowaniach korzystacie z komputera do czegoś więcej niż Worda, Sapera i Pasjansa, na pewno docenicie jego obecność.
Na kolejnej stronie polecam kilka dysków SSD różnych producentów – każdy z Was powinien znaleźć coś dla siebie.
Wady dysków SSD
Czy dyski SSD posiadają jakieś wady? Dwie, niewielkie. Pierwszą dla wielu osób może stanowić cena, a dokładniej rzecz biorąc stosunek pojemności do ceny. Wbrew prognozom sprzed kilku lat dyski SSD wciąż nie zrównały się cenowo z dyskami HDD. Dlaczego jednak tak miałoby się stać, skoro dyski SSD pod każdym względem przewyższają konstrukcje talerzowe? Drugą wadą jest ograniczona ilość cykli zapisu w obrębie wykorzystywanych w dyskach SSD kości pamięci. Nie ma co demonizować tej kwestii, ale niektóre dyski są w tej kwestii wytrzymalsze od innych. Najwytrzymalsze konstrukcje bez problemu zapisują równowartość 2 PB (petabajtów) danych, co stanowi równowartość 2000 TB oraz 2 000 000 GB. Odpowiedzcie sobie sami czy to tak mało. Dyski HDD mogą nawet nie zdążyć zapisać takich ilości danych ze względu na ewentualne uszkodzenie mechaniczne.
#break#
Jaki dysk SSD kupić? Polecane dyski SSD

 
Intel Pro 2500Intel Pro 2500

Pojemności:120 GB, 240 GB, 480 GB
Prędkość odczytu: 540 MB/s
Prędkość zapisu:490 MB/s
Wytrzymałość: 36,5 TB (20 GB zapisu danych codziennie przez 5 lat)
Gwarancja:5 lat
Cena: od 499 zł

 
Crucial MX200Crucial MX200

Pojemności:250 GB, 500 GB, 1 TB
Prędkość odczytu: 555 MB/s
Prędkość zapisu:500 MB/s
Wytrzymałość: 80-320 TB (zależy od pojemności)
Gwarancja:3 lata
Cena: od 365 zł

 
Kingston HyperX SavageKingston HyperX Savage

Pojemności:120 GB, 240 GB, 480 GB
Prędkość odczytu: 560 MB/s
Prędkość zapisu:360 MB/s
Wytrzymałość: 306 TB
Gwarancja:3 lata
Cena: od 280 zł

 
OCZ ARC 100OCZ ARC 100

Pojemności:120 GB, 240 GB, 480 GB
Prędkość odczytu: 490 MB/s
Prędkość zapisu:400 MB/s
Wytrzymałość: 22 TB
Gwarancja:3 lata
Cena: od 275 złotych

 
Transcend SSD370STranscend SSD370S

Pojemności:32 GB, 64 GB, 128 GB, 256 GB, 512GB, 1 TB
Prędkość odczytu: 520 MB/s
Prędkość zapisu:460 MB/s
Wytrzymałość: 45 – 1180 TB (zależy od pojemności)
Gwarancja:3 lata
Cena: od 136 zł

 
SanDisk Extreme ProSanDisk Extreme Pro

Pojemności:240 GB, 480 GB, 960 GB
Prędkość odczytu: 550 MB/s
Prędkość zapisu:515 MB/s
Wytrzymałość: >80 TB
Gwarancja:10 lat
Cena: od 489 zł

 
Samsung 840 EvoSamsung 840 Evo

Pojemności:120 GB, 250 GB, 500 GB, 750 GB, 1 TB
Prędkość odczytu: 540 MB/s
Prędkość zapisu:520 MB/s, 410 MB/s (120 GB)
Wytrzymałość: 1,5 miliona godzin
Gwarancja:3 lata
Cena: od 299 zł

 
Mushkin ReactorMushkin Reactor

Pojemności:256 GB, 512 GB, 1 TB
Prędkość odczytu: 560 MB/s
Prędkość zapisu:325 MB/s
Wytrzymałość: ?
Gwarancja:2 lata
Cena: od 434 zł